Jadual Berkala Unsur 2026: Senarai 118 Elemen Terkini IUPAC

Jadual Berkala Unsur 2026 kekal sebagai dokumen saintifik paling penting dalam dunia kimia, memuatkan kesemua 118 unsur yang telah disahkan secara rasmi oleh International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC). Setakat tahun 2026, tiada unsur baharu yang ditambahkan melangkaui baris ketujuh, dan senarai terkini masih merangkumi empat unsur superberat terakhir iaitu Nihonium (Nh, 113), Moscovium (Mc, 115), Tennessine (Ts, 117), dan Oganesson (Og, 118). Artikel ini akan membimbing anda memahami susunan, klasifikasi, dan kepentingan setiap elemen dalam jadual berkala moden berdasarkan data rasmi IUPAC.

🧪 Apa Itu Jadual Berkala Unsur

Jadual Berkala Unsur merupakan satu carta sistematik yang menyusun semua unsur kimia yang diketahui mengikut urutan peningkatan nombor atom, iaitu bilangan proton dalam nukleus atom. Ia bukan sekadar senarai nama dan simbol, tetapi alat yang membolehkan ahli kimia meramal sifat fizikal dan kimia sesuatu unsur berdasarkan kedudukannya. Menurut laman web rasmi IUPAC Periodic Table of Elements, jadual ini adalah hasil kerja berabad-abad oleh saintis dari seluruh dunia dan terus dikemas kini apabila penemuan baharu disahkan.

Jadual Berkala moden mengandungi 118 unsur yang disusun dalam 7 baris mendatar yang dipanggil kala (period) dan 18 lajur menegak yang dipanggil kumpulan (group). Setiap unsur diwakili oleh kotak kecil yang mengandungi maklumat asas seperti nombor atom, simbol kimia, nama unsur, dan jisim atom relatif. Struktur ini membolehkan kita melihat corak sifat unsur secara berkala, justeru dinamakan “jadual berkala”.

Jadual Berkala Unsur adalah bahasa universal kimia. Ia menghubungkan semua unsur di alam semesta dalam satu carta yang mudah difahami dan digunakan oleh saintis, pelajar, dan industri di seluruh dunia.

📋 Susunan 118 Elemen dalam Jadual Berkala Unsur

Kesemua 118 unsur disusun berdasarkan nombor atom yang semakin meningkat, bermula dengan Hidrogen (H, nombor atom 1) dan berakhir dengan Oganesson (Og, nombor atom 118). Susunan ini bukanlah rawak; ia mencerminkan konfigurasi elektron setiap unsur yang seterusnya menentukan sifat kimianya. Berikut adalah jadual ringkas yang menunjukkan pembahagian unsur mengikut kala:

Kala (Period)	Bilangan Unsur	Julat Nombor Atom	Contoh Unsur
Kala 1	2	1 – 2	Hidrogen (H), Helium (He)
Kala 2	8	3 – 10	Litium (Li), Karbon (C), Fluorin (F)
Kala 3	8	11 – 18	Natrium (Na), Klorin (Cl), Argon (Ar)
Kala 4	18	19 – 36	Kalium (K), Besi (Fe), Kripton (Kr)
Kala 5	18	37 – 54	Rubidium (Rb), Perak (Ag), Xenon (Xe)
Kala 6	32	55 – 86	Sesium (Cs), Emas (Au), Radon (Rn)
Kala 7	32	87 – 118	Fransium (Fr), Nihonium (Nh), Oganesson (Og)

Setiap kala baharu bermula apabila petala elektron baharu mula diisi. Sebagai contoh, Kala 1 hanya mempunyai dua unsur kerana petala pertama hanya boleh menampung dua elektron. Semakin tinggi nombor kala, semakin banyak petala elektron yang dimiliki oleh unsur-unsur dalam kala tersebut, dan semakin kompleks sifat kimianya.

⚛️ Kumpulan, Kala dan Blok Unsur

Jadual Berkala moden dibahagikan kepada tiga komponen utama: kumpulan, kala, dan blok. Kumpulan (lajur menegak) mengandungi unsur-unsur yang mempunyai bilangan elektron valens yang sama, justeru mempamerkan sifat kimia yang serupa. Sebagai contoh, Kumpulan 1 dikenali sebagai logam alkali (Litium, Natrium, Kalium) yang sangat reaktif dengan air, manakala Kumpulan 18 adalah gas mulia yang lengai secara kimia.

Kala (baris mendatar) pula menunjukkan bilangan petala elektron yang dimiliki oleh sesuatu unsur. Unsur dalam kala yang sama mempunyai bilangan petala yang sama tetapi bilangan elektron valens yang berbeza. Blok merujuk kepada subpetala elektron yang sedang diisi, iaitu blok-s, blok-p, blok-d, dan blok-f. Blok-s dan blok-p membentuk unsur-unsur utama, blok-d membentuk unsur peralihan, manakala blok-f membentuk siri lantanida dan aktinida yang dipaparkan secara berasingan di bawah jadual utama.

Berikut adalah ringkasan kumpulan utama dalam Jadual Berkala:

Kumpulan	Nama Kumpulan	Contoh Unsur	Sifat Utama
1	Logam Alkali	Li, Na, K, Rb, Cs, Fr	Sangat reaktif, bertindak balas kuat dengan air
2	Logam Alkali Bumi	Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra	Reaktif tetapi kurang daripada Kumpulan 1
17	Halogen	F, Cl, Br, I, At	Sangat reaktif, membentuk garam dengan logam
18	Gas Mulia / Lengai	He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn, Og	Sangat stabil, hampir tidak bertindak balas

🔎 Simbol, Nombor Atom dan Jisim Atom

Setiap unsur dalam Jadual Berkala diwakili oleh satu atau dua huruf yang dipanggil simbol kimia. Simbol ini biasanya diambil daripada nama Inggeris atau Latin unsur tersebut. Contohnya, Fe untuk Ferrum (Besi), Na untuk Natrium (Natrium), dan Au untuk Aurum (Emas). Simbol ini digunakan secara universal dalam semua persamaan kimia dan komunikasi saintifik.

Nombor atom adalah bilangan proton dalam nukleus atom sesuatu unsur. Ia menentukan identiti unsur tersebut. Sebagai contoh, semua atom dengan 6 proton adalah Karbon, manakala 79 proton adalah Emas. Nombor atom juga menentukan kedudukan unsur dalam jadual berkala. Jisim atom relatif pula adalah purata jisim semua isotop sesuatu unsur, diambil kira berdasarkan kelimpahan semula jadinya. IUPAC telah mengemas kini jisim atom standard bagi beberapa unsur pada tahun 2021 dan seterusnya. Menurut laporan CIAAW pada Ogos 2023, jisim atom bagi Gadolinium (Gd), Lutetium (Lu), dan Zirkonium (Zr) telah disemak semula berdasarkan pengukuran terkini.

Nombor atom adalah “kad pengenalan” sesuatu unsur. Tiada dua unsur berbeza yang boleh mempunyai nombor atom yang sama. Inilah asas kepada keseluruhan sistem pengelasan unsur.

🧬 Pengelasan Logam, Bukan Logam dan Metaloid

Salah satu cara paling asas untuk mengelaskan unsur dalam Jadual Berkala adalah berdasarkan sifat fizikal dan kimianya, iaitu sama ada ia logam, bukan logam, atau metaloid. Logam biasanya mempunyai kilauan, boleh ditempa, dan merupakan konduktor haba serta elektrik yang baik. Contoh logam termasuk Besi (Fe), Tembaga (Cu), dan Emas (Au). Bukan logam pula bersifat sebaliknya: tidak berkilau, rapuh, dan konduktor yang lemah. Contohnya termasuk Oksigen (O), Karbon (C), dan Klorin (Cl).

Metaloid adalah unsur yang mempunyai sifat di antara logam dan bukan logam. Ia sering digunakan dalam industri semikonduktor. Contoh metaloid termasuk Silikon (Si), Germanium (Ge), dan Arsenik (As). Dalam Jadual Berkala, metaloid biasanya terletak di sepanjang garis tangga yang memisahkan logam di sebelah kiri dengan bukan logam di sebelah kanan.

Secara umumnya, kira-kira 75% daripada 118 unsur adalah logam. Logam alkali dan logam alkali bumi terletak di sebelah kiri jadual, manakala unsur peralihan menduduki bahagian tengah. Bukan logam terletak di sebelah kanan atas jadual, termasuk halogen dan gas mulia. Pengelasan ini membantu ahli kimia meramal bagaimana sesuatu unsur akan bertindak balas dalam pelbagai keadaan.

🌐 Evolusi Jadual Berkala Unsur Mengikut IUPAC

Jadual Berkala Unsur telah melalui evolusi yang panjang sejak pertama kali dicadangkan oleh Dmitri Mendeleev pada tahun 1869. Mendeleev menyusun unsur berdasarkan jisim atom dan meninggalkan ruang kosong untuk unsur yang belum ditemui. Namun, Jadual Berkala moden yang kita gunakan hari ini adalah berdasarkan nombor atom, hasil kerja Henry Moseley pada awal abad ke-20. IUPAC, yang ditubuhkan pada tahun 1919, mengambil alih tanggungjawab untuk menyeragamkan nama, simbol, dan jisim atom unsur.

Perkembangan paling ketara dalam sejarah terkini adalah pengesahan dan penamaan empat unsur superberat pada tahun 2016, yang melengkapkan baris ketujuh jadual. Unsur-unsur ini ialah Nihonium (113), Moscovium (115), Tennessine (117), dan Oganesson (118). Menurut pengumuman rasmi IUPAC pada 28 November 2016, nama-nama ini telah melalui proses semakan awam selama lima bulan sebelum diluluskan secara rasmi. Nihonium, sebagai contoh, adalah unsur pertama yang ditemui oleh saintis dari Asia, iaitu pasukan dari RIKEN Nishina Center di Jepun.

Selain penamaan unsur baharu, IUPAC melalui Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights (CIAAW) sentiasa mengemas kini jisim atom standard berdasarkan penyelidikan terkini. Pada 4 Mei 2022, IUPAC mengeluarkan versi terkini Jadual Berkala yang mengandungi jisim atom yang dipendekkan (abridged atomic weights) untuk memudahkan pengguna. Ini menunjukkan bahawa Jadual Berkala bukanlah dokumen statik, tetapi terus berkembang seiring dengan kemajuan sains.

📰 Jadual Berkala Unsur 2026: Senarai Elemen Terkini

Setakat tahun 2026, Jadual Berkala Unsur kekal dengan 118 unsur yang telah disahkan. Tiada unsur baharu (nombor atom 119, 120, atau lebih) yang telah diumumkan secara rasmi oleh IUPAC. Walau bagaimanapun, penyelidikan untuk mencipta unsur superberat seterusnya masih diteruskan di pelbagai makmal di seluruh dunia, termasuk di Joint Institute for Nuclear Research di Rusia dan RIKEN di Jepun. Unsur-unsur ini, jika berjaya dicipta, akan memulakan Kala 8 yang baharu.

Berikut adalah senarai ringkas keempat-empat unsur terbaharu yang melengkapkan Jadual Berkala:

Nombor Atom	Nama Unsur	Simbol	Tahun Diluluskan	Asal Nama
113	Nihonium	Nh	2016	Nihon (nama Jepun untuk Jepun)
115	Moscovium	Mc	2016	Moscow, Rusia
117	Tennessine	Ts	2016	Tennessee, Amerika Syarikat
118	Oganesson	Og	2016	Yuri Oganessian, ahli fizik Rusia

Bagi pelajar di Malaysia, tajuk Jadual Berkala Unsur adalah sebahagian daripada sukatan pelajaran Kimia Tingkatan 4 KSSM. Platform seperti Pandai menyediakan nota ringkas dan video pembelajaran yang membantu pelajar memahami konsep ini dengan lebih mendalam. Penggunaan teknologi digital dalam pendidikan, termasuk video di TikTok oleh guru-guru kreatif, juga menjadi trend dalam kalangan pelajar untuk menguasai topik ini.

❓ Soalan Lazim (FAQ)

1. Adakah Jadual Berkala Unsur 2026 berbeza dengan versi sebelumnya?

Setakat tahun 2026, Jadual Berkala Unsur masih mengandungi 118 unsur yang sama seperti versi terkini yang dikeluarkan oleh IUPAC selepas tahun 2016. Tiada unsur baharu yang ditambahkan. Walau bagaimanapun, kemas kini kecil pada jisim atom standard mungkin telah dilakukan oleh CIAAW berdasarkan penyelidikan terkini.

2. Apakah empat unsur terbaharu dalam Jadual Berkala?

Empat unsur terbaharu yang melengkapkan baris ketujuh ialah Nihonium (Nh, nombor atom 113), Moscovium (Mc, 115), Tennessine (Ts, 117), dan Oganesson (Og, 118). Kesemua unsur ini telah dinamakan secara rasmi oleh IUPAC pada tahun 2016.

3. Di manakah saya boleh mendapatkan Jadual Berkala Unsur yang paling tepat dan terkini?

Anda boleh memuat turun versi terkini Jadual Berkala Unsur terus dari laman web rasmi IUPAC Periodic Table of Elements. IUPAC adalah badan autoriti tertinggi dalam hal ini dan sentiasa mengemas kini jadual berdasarkan penemuan saintifik terkini.

4. Adakah unsur 119 dan 120 sudah ditemui?

Setakat tahun 2026, unsur dengan nombor atom 119 dan 120 (yang akan memulakan Kala 8) belum lagi ditemui atau disahkan secara rasmi oleh IUPAC. Para saintis di seluruh dunia masih giat menjalankan eksperimen untuk mencipta unsur-unsur superberat ini, tetapi setakat ini tiada pengumuman rasmi dibuat.

5. Mengapakah sesetengah unsur dalam Jadual Berkala tidak mempunyai jisim atom yang tetap?

Unsur-unsur radioaktif yang tidak mempunyai isotop stabil biasanya tidak mempunyai jisim atom standard. Sebaliknya, nombor jisim isotop yang paling stabil atau paling lama hayatnya akan dipaparkan di dalam kurungan segi empat sama, seperti yang dilakukan oleh IUPAC dalam Jadual Berkala rasmi mereka.

📝 Kesimpulan

Jadual Berkala Unsur 2026 kekal sebagai asas kepada pemahaman kita tentang kimia, memuatkan 118 unsur yang telah disahkan oleh IUPAC. Empat unsur superberat terakhir, iaitu Nihonium, Moscovium, Tennessine, dan Oganesson, telah melengkapkan baris ketujuh dan mencerminkan pencapaian saintifik global. Walaupun tiada unsur baharu diumumkan setakat ini, penyelidikan untuk menemui unsur Kala 8 masih diteruskan. Bagi pelajar dan penggemar sains, menguasai Jadual Berkala adalah langkah pertama untuk memahami alam semesta pada peringkat paling asas.

🔗 Rujukan Paling Autoriti

• IUPAC — Periodic Table of Elements (Laman Rasmi)
• IUPAC — Pengumuman Nama Unsur 113, 115, 117, dan 118
• IUPAC CIAAW — Semakan Jisim Atom Standard 2023
• IUPAC — Kemas Kini Jadual Berkala 2022
• Pandai — Nota Kimia Tingkatan 4: Jadual Berkala Unsur

📍 Penafian

Maklumat yang disediakan dalam artikel ini adalah berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 dan sumber rasmi daripada IUPAC serta Kementerian Pendidikan Malaysia. Walaupun setiap usaha telah diambil untuk memastikan ketepatan fakta, perkembangan dalam bidang kimia adalah dinamik dan mungkin berubah dari semasa ke semasa. Pembaca dinasihatkan untuk merujuk terus kepada laman web rasmi IUPAC untuk mendapatkan maklumat yang paling terkini dan tepat. Artikel ini tidak boleh dianggap sebagai nasihat profesional atau menggantikan sumber rasmi dalam sebarang urusan akademik atau saintifik.