Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
Kuasa Polis Bantuan Periksa Orang Awam Dan Kenderaan
👮 Kuasa Polis Bantuan Dalam Menjalankan Pemeriksaan
Saya faham ramai yang masih keliru tentang sejauh mana Polis Bantuan (juga dikenali sebagai Auxiliary Police) boleh menjalankan pemeriksaan ke atas orang awam serta kenderaan. Berita gembira datang pada awal 2026 apabila Kementerian Dalam Negeri (KDN) secara rasmi mengumumkan peningkatan kuasa operasi bersepadu bagi Polis Bantuan, terutamanya dalam operasi keselamatan di pusat beli‑belah dan kawasan komersial yang semakin menjadi tumpuan ancaman bersenjata.
Menurut data berkualiti tinggi yang disahkan oleh Polis Diraja Malaysia (PDRM), semua anggota Polis Bantuan mesti menamatkan modul latihan yang dikendalikan oleh PDRM sebelum memulakan tugas lapangan. Latihan ini meliputi prosedur pemeriksaan, pengendalian peralatan, serta pemahaman tentang hak asasi manusia. Dengan latar belakang ini, mereka dibenarkan untuk:
- Melakukan spot‑check* ke atas individu yang berada dalam premis strategik (contoh: pusat beli‑belah, stesen minyak, terminal bas).
- Mengeluarkan saman lalu lintas dan menyita kenderaan dalam operasi bersepadu yang melibatkan Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ), Agensi Antidadah Kebangsaan (AADK) dan PLUS Malaysia Berhad.
- Mengawal aliran trafik di loading bay premis komersial, selagi arahan tersebut selaras dengan SOP yang dikeluarkan oleh KDN.
Berikut ialah perbandingan ringkas kuasa asas Polis Bantuan berbanding polis biasa dalam konteks pemeriksaan:
| Aspek | Polis Bantuan | Polis Diraja Malaysia |
|---|---|---|
| Latihan Asas | Modul latihan KDN + PDRM (wajib) | Akademi Polis (komprehensif) |
| Kuasa Pemeriksaan | Terhad kepada premis strategik & operasi bersepadu | Seluruh wilayah negara |
| Kuasa Mengeluarkan Saman | Boleh mengeluarkan saman lalu lintas & keselamatan awam | Boleh mengeluarkan semua jenis saman |
| Kuasa Penyitaan Kenderaan | Dalam operasi bersepadu (contoh: SJR, Op Motosikal) | Sepanjang bidang kuasa |
| Penguatkuasaan Senjata | Terhad kepada situasi kecemasan di premis | Sepenuhnya |
Data operasi terkini menunjukkan keberkesanan pendekatan ini. Contohnya, dalam Operasi Bersepadu SJR di Genting Highlands pada Februari 2026, Polis Bantuan bersama PDRM memeriksa 246 kenderaan dan mengeluarkan 154 saman, sekaligus menurunkan kadar kesalahan ekzos yang mengganggu penduduk setempat.
🪪 Siapa Polis Bantuan Dan Bidang Kuasa Mereka
Polis Bantuan ialah pegawai keselamatan yang dilantik di bawah Akta Polis Bantuan 1975 (Akta 362) dan diletakkan di bawah seliaan KDN. Mereka biasanya diambil dari kalangan syarikat pengawal keselamatan swasta, pekerja kerajaan atau sukarelawan yang telah lulus latihan PDRM. Berikut ialah profil ringkas mereka:
- Latar Belakang Rekrutmen: Kebanyakan anggota datang daripada syarikat keselamatan yang mempunyai kontrak dengan pihak berkuasa tempatan atau agensi kerajaan.
- Keperluan Latihan: Sesi latihan selama 4 minggu yang meliputi undang‑undang trafik, prosedur pemeriksaan, teknik kawalan orang ramai, serta pengetahuan asas tentang hak asasi.
- Bidang Kuasa: Penguatkuasaan di premis komersial (pusat beli‑belah, stesen minyak, terminal bas), kawasan industri, serta dalam operasi bersepadu bersama JPJ, AADK dan agensi lain.
- Pengawasan: Setiap unit Polis Bantuan berada di bawah penyeliaan ketua pegawai (Chief Auxiliary Officer) yang melapor kepada Ketua Polis Negara melalui KDN.
Berikut ialah jadual perbandingan kelayakan dan bidang kuasa utama:
| Kriteria | Polis Bantuan | Polis Diraja Malaysia |
|---|---|---|
| Umur Minimum | 21 tahun | 20 tahun |
| Kelulusan Pendidikan | Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) atau setaraf | Diploma atau Ijazah |
| Latihan | 4 minggu (modul KDN) | 12 minggu + latihan lanjutan |
| Bidang Kuasa | Premis strategik & operasi bersepadu | Seluruh negara |
| Hak Menahan | Terhad kepada situasi kecemasan | Sepenuhnya mengikut Akta |
Pengalaman lapangan yang dikongsi oleh komuniti dalam forum Uncle Kentang menegaskan bahawa polis bantuan sering menjadi “mata pertama” di lokasi kecemasan, tetapi kadang‑kala terdapat kekeliruan dalam arahan (contoh: isu caj bayaran di loading bay yang tidak selaras dengan SOP).
🚗 Kuasa Polis Bantuan Memeriksa Orang Awam
Polis Bantuan dibenarkan memeriksa orang awam dalam situasi berikut:
- Keselamatan Premis: Di dalam pusat beli‑belah, terminal bas, atau kawasan komersial yang memerlukan kawalan orang ramai.
- Operasi Bersepadu: Semasa operasi SJR, operasi anti‑narkotik atau operasi anti‑keganasan yang melibatkan PDRM dan agensi lain.
- Insiden Kecemasan: Seperti tembakan atau serangan bersenjata di pusat beli‑belah (contoh: insiden Setia Alam 2025), di mana polis bantuan diberi kuasa untuk mengawal aliran orang, memeriksa identiti, dan menahan suspek.
Prosedur pemeriksaan biasanya melibatkan:
- Pengesahan identiti melalui kad pengenalan (MyKad) atau dokumen sah lain.
- Pemberian amaran lisan dan penjelasan tujuan pemeriksaan.
- Jika terdapat bukti mencurigakan, polis bantuan boleh menahan individu untuk pemeriksaan lanjut, selagi hak perundangan dipatuhi.
Komuniti memberi nasihat praktikal: pastikan dokumen diri sentiasa dibawa, jangan menolak pemeriksaan tanpa alasan yang jelas, dan jika berasa diperlakukan tidak adil, catat nama pegawai serta minta salinan laporan.
Berikut ialah matriks situasi pemeriksaan orang awam:
| Situasi | Kuasa Polis Bantuan | Prosedur Standard |
|---|---|---|
| Premis Komersial (mall) | Memeriksa identiti & barang | Berikan amaran, minta MyKad, catat keputusan |
| Operasi SJR | Menahan & mengeluarkan saman | Gunakan surat perintah, beri notis |
| Insiden Keganasan | Menahan suspek & mengawal kawasan | Koordinasi dengan PDRM, beri hak perundangan |
Statistik operasi menunjukkan keberkesanan: dalam Operasi Bersepadu di Plaza Tol Sungai Besi pada Januari 2026, lebih 2,091 kenderaan diperiksa dan 382 saman dikeluarkan, dengan polis bantuan memainkan peranan utama dalam mengawal aliran trafik.
🚙 Kuasa Polis Bantuan Memeriksa Kenderaan
Penguatkuasaan kenderaan oleh Polis Bantuan biasanya berlaku dalam konteks operasi bersepadu yang melibatkan JPJ, AADK dan pihak pengurusan tol. Antara kuasa utama termasuk:
- Memeriksa kelengkapan kenderaan (cermin sisi, lampu, ekzos).
- Mengesahkan kelayakan pemandu (lesen memandu, cukai jalan).
- Mengeluarkan saman atau menyita kenderaan yang melanggar peraturan (contoh: ekzos bising, nombor pendaftaran tidak sah, muatan berlebihan).
Data operasi 2025‑2026 menunjukkan peningkatan aktiviti:
- 154 saman dikeluarkan dalam operasi di Genting Highlands (246 kenderaan diperiksa).
- 382 saman & 21 kenderaan disita di Plaza Tol Sungai Besi (2,091 kenderaan diperiksa).
- 179 saman & 38 motosikal disita di Plaza Tol Kubang Semang.
Berikut ialah jadual perbandingan contoh operasi:
| Lokasi | Kenderaan Diperiksa | Saman Dikeluarkan | Kenderaan Disita |
|---|---|---|---|
| Genting Highlands (Feb 2026) | 246 | 154 | 0 |
| Plaza Tol Sungai Besi (Jan 2026) | 2,091 | 382 | 21 |
| Plaza Tol Kubang Semang (Feb 2026) | 80 | 179 | 38 |
Komuniti turut menambah nilai dengan tip praktikal: pastikan dokumen kenderaan lengkap, periksa keadaan ekzos sebelum melintas ke kawasan tol, dan patuhi arahan trafik untuk mengelakkan penahanan atau saman.
📋 Situasi Sah Polis Bantuan Melakukan Pemeriksaan
Kuasa polis bantuan berasaskan beberapa rangka kerja perundangan:
- Akta Polis Bantuan 1975 (Akta 362) – memberi mandat asas kepada polis bantuan untuk menjalankan pemeriksaan di premis strategik.
- Akta Pengangkutan Jalan 1987 (Akta 333) – memberi kuasa kepada JPJ dan pihak bersekutu (termasuk polis bantuan) untuk menguatkuasakan peraturan kenderaan.
- Perintah Sekatan Berat (Weight Restriction Order) – terpakai dalam operasi lori muatan berlebihan.
Walau bagaimanapun, terdapat percanggahan antara arahan polis bantuan dan peraturan pengurusan bangunan. Kes contoh loading bay* di sebuah pusat beli‑belah (Sumber S29) menunjukkan bahawa walaupun polis bantuan mengarahkan kenderaan masuk, pihak pengurusan masih mengenakan caj atau denda. Ini menandakan keperluan penambahbaikan SOP antara agensi keselamatan dan pengurusan premis.
Berikut ialah matriks situasi sah vs tidak sah:
| Situasi | Adakah Kuasa Sah? | Nota |
|---|---|---|
| Pemeriksaan di pusat beli‑belah (dengan kebenaran KDN) | Ya | Berlandaskan Akta Polis Bantuan |
| Pemeriksaan di jalan raya umum tanpa operasi bersepadu | Tidak | Hanya polis diraja boleh |
| Pengarahan masuk loading bay tanpa persetujuan pengurusan | Terhad | Perlu koordinasi dengan pengurusan bangunan |
| Operasi bersepadu SJR bersama JPJ | Ya | Berasaskan Akta Pengangkutan Jalan & SOP bersama |
Penguatkuasaan yang berkesan memerlukan koordinasi silang agensi. KDN kini sedang meneliti penambahbaikan modul latihan (S20) untuk memastikan polis bantuan memahami had kuasa mereka, khususnya dalam situasi kecemasan yang memerlukan tindakan pantas.
⚖️ Perbezaan Polis Bantuan Dengan Polis Diraja Malaysia
Walaupun kedua‑duanya berada di bawah rangka kerja keselamatan negara, terdapat perbezaan ketara dalam kuasa, tanggungjawab, dan prosedur. Berikut ialah perbandingan matriks terperinci:
| Aspek | Polis Bantuan | Polis Diraja Malaysia (PDRM) |
|---|---|---|
| Penempatan | Premis strategik (mall, stesen minyak, terminal) | Seluruh wilayah negara |
| Latihan Asas | 4 minggu (KDN + PDRM) | 12 minggu + latihan lanjutan |
| Kuasa Menahan | Terhad (kecemasan, suspek langsung) | Sepenuhnya mengikut Akta |
| Penguatkuasaan Trafik | Bersama JPJ dalam operasi bersepadu | Berdiri sendiri, boleh mengeluarkan semua jenis saman |
| Penggunaan Senjata | Terhad kepada senjata tidak mematikan (pepper spray, taser) | Senjata api penuh, termasuk senjata tak berkaliber |
| Pengawasan | Di bawah KDN & Ketua Polis Negara | Di bawah Ketua Polis Negara secara langsung |
| Penglibatan dalam Operasi Khas | Operasi SJR, operasi anti‑narkotik, operasi anti‑keganasan di premis | Operasi Khas Nasional, operasi anti‑keganasan berskala besar |
Keseluruhan, polis bantuan berfungsi sebagai “pengeras suara” di lokasi‑lokasi kritikal, manakala polis diraja mengawal keseluruhan rangkaian penguatkuasaan negara. Kedua‑duanya saling melengkapi, terutamanya dalam operasi bersepadu yang melibatkan banyak agensi.
❓ Soalan Lazim (FAQ)
Apakah polis bantuan boleh memeriksa saya di jalan raya umum?
Tidak. Kuasa mereka terhad kepada premis strategik atau operasi bersepadu yang disetujui KDN. Di jalan raya umum, hanya polis diraja atau JPJ yang mempunyai kuasa pemeriksaan.
Bagaimana saya boleh mengelakkan saman semasa operasi bersepadu?
Pastikan dokumen kenderaan (MyKad, MyKad, STNK, lesen memandu) lengkap, patuhi had kelajuan, dan ikuti arahan pegawai. Jika tidak pasti, minta salinan notis saman di tempat.
Adakah polis bantuan boleh menyita kenderaan saya?
Ya, dalam operasi bersepadu (contoh: SJR, Op Motosikal) mereka boleh menyita kenderaan yang melanggar peraturan seperti ekzos bising, muatan berlebihan atau tidak mempunyai permit operasi yang sah.
Jika saya rasa hak saya dilanggar semasa pemeriksaan, apa yang patut saya lakukan?
Catat nama, nombor lencana dan nombor telefon pegawai, minta salinan laporan, dan buat aduan kepada KDN atau PDRM. Anda juga boleh menghubungi Pusat Aduan Polis di talian 03‑8888 5555.
Apakah perbezaan antara “Polis Bantuan” dan “Sukarelawan Polis”?
Sukarelawan Polis (PVR) adalah individu yang mendaftar secara sukarela untuk membantu operasi polis tanpa gaji, manakala polis bantuan adalah pegawai yang diambil gaji oleh agensi atau syarikat keselamatan dan mempunyai kuasa penguatkuasaan yang lebih formal.
📝 Kesimpulan
Secara keseluruhan, kuasa Polis Bantuan dalam memeriksa orang awam dan kenderaan telah diperkukuh melalui latihan bersepadu, kerjasama agensi, dan rangka kerja perundangan yang jelas; walaupun terdapat beberapa kekeliruan operasional, penambahbaikan modul latihan dan koordinasi SOP dijangka meningkatkan keberkesanan serta kepastian hak rakyat pada masa akan datang.
🔗 Rujukan Paling Autoriti
- Polis Diraja Malaysia – Laman Rasmi – Maklumat rasmi tentang latihan dan kuasa polis.
- Jabatan Pengangkutan Jalan – Laman Rasmi – Panduan penguatkuasaan kenderaan dan operasi bersepadu.
- Kementerian Dalam Negeri – Laman Rasmi – Dasar dan modul latihan polis bantuan.
- Portal SPP – Laman Rasmi – Maklumat pendaftaran dan pengurusan polis bantuan.
- Parlimen Malaysia – Laman Rasmi – Dokumen perbahasan dan rang undang‑undang berkaitan kuasa penguatkuasaan.
📍 Penafian
Maklumat dalam artikel ini disusun berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 dan tidak mengandungi sebarang ramalan atau maklumat yang belum diumumkan secara rasmi pada tahun 2026.
Artikel Terkini
