Akta Kerja 1955: Panduan Patuh Undang-undang Buruh Mei 2026

📚 Pengenalan Akta Kerja 1955

Saya faham ramai pekerja dan majikan keliru dengan perubahan terkini dalam Akta Kerja 1955, terutamanya selepas pindaan besar yang berkuat kuasa pada 1 Januari 2023. Akta ini, yang dikenali sebagai Akta 265, merupakan rangka kerja utama bagi hubungan pekerjaan di Semenanjung Malaysia, Labuan, serta, melalui penyelarasan 2025, di Sabah dan Sarawak. Ia mengawal segala aspek kontrak kerja, gaji, waktu kerja, cuti, serta hak dan tanggungjawab kedua‑dua pihak.

Penekanan kerajaan Malaysia pada tahun-tahun kebelakangan ini ialah meningkatkan perlindungan pekerja, menyelaraskan peraturan antara negeri, dan memacu pematuhan melalui penguatkuasaan yang lebih tegas. Sejak pindaan 2022 (berkuat kuasa 2023) dan penyelarasan Ordinan Buruh Sabah‑Sarawak 2025, Akta Kerja kini meliputi semua pekerja tanpa had gaji, termasuk pekerja kontrak perantisan yang kini wajib menerima gaji minimum.

Nota penting: Majikan yang tidak mematuhi peruntukan Akta Kerja boleh dikenakan penalti sehingga RM50,000, mengikut pindaan terkini.

Untuk maklumat terperinci, layari Portal JTKSM – Akta Kerja 1955.

🧾 Skop Pekerja yang Dilindungi di bawah Akta Kerja 1955

Skop perlindungan Akta Kerja 1955 telah diperluas secara signifikan. Sebelum pindaan 2022, akta hanya terpakai kepada pekerja bergaji tidak melebihi RM4,000 sebulan. Kini, semua pekerja – termasuk yang bergaji lebih tinggi – berada di bawah perlindungan akta, kecuali pekerja eksekutif dan pengurus kanan yang dikecualikan secara khusus (rujuk FAQ pindaan 2022).

Selain itu, penyelarasan 2025 memastikan pekerja di Sabah dan Sarawak kini terpakai kepada Akta Kerja 1955, kecuali bahagian IVA (standard minimum perumahan, penginapan dan kemudahan) yang masih diuruskan secara berasingan.

Berikut ialah perbandingan ringkas antara skop sebelum dan selepas pindaan:

Aspek	Pra‑Pindaan (sebelum 2023)	Pasca‑Pindaan (2023‑sekarang)
Had Gaji	RM4,000 sebulan	Tiada had – semua pekerja dilindungi
Jenis Pekerja	Terhad kepada pekerja sektor swasta	Termasuk pekerja kontrak perantisan, pekerja asing (dengan kelulusan Kementerian Sumber Manusia)
Wilayah	Semenanjung & Labuan	Semenanjung, Labuan, Sabah & Sarawak (penyelarasan 2025)
Pengguna	Majikan kecil‑sederhana	Semua majikan, termasuk korporat besar

Dengan skop yang lebih luas, pekerja kini mempunyai akses kepada perlindungan seperti cuti bersalin, perlindungan gaji minimum, dan mekanisme aduan melalui portal aduan JTKSM.

⏰ Waktu Bekerja, Rehat dan Kerja Lebih Masa

Pengurangan waktu kerja mingguan merupakan salah satu perubahan utama. Sebelum pindaan, maksimum jam kerja ialah 48 jam seminggu; kini, ia diturunkan kepada 45 jam. Waktu kerja harian tidak melebihi 9 jam, dan rehat minimum 1 jam bagi kerja melebihi 5 jam.

Kerja lebih masa (OT) masih dibenarkan, tetapi kadar bayaran meningkat kepada 1.5 kali gaji biasa untuk 1‑3 jam pertama, 2 kali gaji untuk 4‑6 jam, dan 3 kali gaji bagi lebih daripada 6 jam, selaras dengan FAQ pindaan 2022. Majikan mesti menyediakan rekod jam kerja dan membayar OT dalam tempoh 30 hari selepas tempoh gaji.

Berikut ialah matriks perbandingan:

Parameter	Pra‑Pindaan	Pasca‑Pindaan
Maksimum jam/minggu	48 jam	45 jam
Maksimum jam/hari	8‑9 jam (bergantung industri)	9 jam
Rehat harian	Tiada keperluan minimum	1 jam bagi kerja >5 jam
Kadar OT (1‑3 jam)	1.33× gaji	1.5× gaji
Kadar OT (4‑6 jam)	1.66× gaji	2× gaji
Kadar OT (>6 jam)	2× gaji	3× gaji

Majikan yang melanggar had ini boleh dikenakan penalti harian sehingga RM200 per pekerja, selain tindakan mahkamah.

💰 Gaji, Bayaran Upah dan Potongan yang Dibenarkan

Perintah Gaji Minimum (PGM) 2024, yang berkuat kuasa penuh pada 1 Ogos 2025, menetapkan kadar minimum RM1,700 sebulan untuk semua majikan (BERNAMA, 6 April 2026). Pindaan 2022 menambah keperluan pembayaran gaji melalui institusi kewangan yang berlesen, serta melarang sebarang potongan yang tidak dibenarkan oleh undang‑undang.

Potongan yang dibenarkan termasuk:

• Potongan untuk KWSP, PERKESO, cukai pendapatan, dan tabung kebajikan pekerja.
• Potongan bersetuju secara bertulis untuk pinjaman atau tabungan persendirian.
• Potongan disiplin yang tidak melebihi 10 % daripada gaji bulanan, selagi dipersetujui dalam kontrak.

Potongan yang dilarang meliputi bayaran hutang peribadi, bayaran perkhidmatan luar, atau apa‑apa potongan yang tidak dinyatakan dalam kontrak. Kegagalan mematuhi keperluan gaji minimum atau melakukan potongan tidak sah boleh mengakibatkan denda sehingga RM10,000 per pekerja, serta hukuman penjara maksimum lima tahun (rujuk FAQ).

Majikan juga perlu mendaftar kontrak kerja dalam sistem Stamp Duty Self‑Assessment System (SDSAS) – bila gaji bulanan melebihi RM3,000, duti RM10 dikenakan, dan kontrak mesti ditandatangani dalam tempoh 30 hari (Acclime, 19 May 2026).

🏖️ Cuti Tahunan, Cuti Sakit dan Cuti Bersalin

Pindaan 2022 meningkatkan cuti bersalin daripada 60 hari kepada 98 hari, termasuk 14 hari pra‑bersalin. Di samping itu, cuti paterniti selama 7 hari kini diwajibkan bagi semua pekerja lelaki yang menanti kelahiran anak. Cuti tahunan tetap 8 hari bagi pekerja dengan tempoh perkhidmatan kurang daripada 2 tahun, meningkat kepada 12 hari selepas 2 tahun, dan 16 hari selepas 5 tahun.

Cuti sakit dibahagikan kepada dua kategori: cuti sakit biasa (maksimum 14 hari setahun) dan cuti hospitalisasi (maksimum 14 hari setahun). Kedua‑duanya memerlukan sijil perubatan yang sah.

Berikut ialah ringkasan perbandingan cuti sebelum vs selepas pindaan:

Cuti	Pra‑Pindaan	Pasca‑Pindaan
Bersalin	60 hari (tiada pra‑bersalin)	98 hari (14 hari pra‑bersalin)
Paterniti	Tiada	7 hari
Tahunan (≤2 tahun)	8 hari	8 hari
Tahunan (2‑5 tahun)	12 hari	12 hari
Tahunan (>5 tahun)	16 hari	16 hari
Sakit biasa	10 hari	14 hari
Hospitalisasi	Tiada	14 hari

Majikan wajib menyiapkan rekod cuti dan meluluskan permohonan dalam tempoh 3 hari bekerja. Kegagalan memberi cuti mengikut peruntukan boleh mengakibatkan penalti harian sehingga RM200.

🛡️ Hak Pekerja, Tanggungjawab Majikan dan Larangan Diskriminasi

Hak pekerja kini lebih kukuh. Pindaan 2022 menambah larangan diskriminasi berasaskan jantina, agama, kaum, atau status perkahwinan. Majikan dikehendaki menyiapkan notis pencegahan gangguan seksual di tempat kerja serta menyediakan saluran aduan yang selamat.

Tanggungjawab majikan meliputi:

• Pendaftaran pekerja dalam PERKESO dan KWSP dalam tempoh 30 hari selepas permulaan kerja.
• Memberi notis bertulis sekurang‑kurangnya 30 hari sebelum penamatan, kecuali dalam kes pelanggaran disiplin berat.
• Menyediakan kontrak bertulis yang mengandungi semua syarat kerja, gaji, cuti, dan prosedur penyelesaian pertikaian.
• Memastikan semua pekerja asing mempunyai kelulusan Kementerian Sumber Manusia sebelum pengambilan.

Larangan buruh paksa dan pemecatan wanita semasa hamil juga dikuatkuasakan dengan denda maksimum RM50,000. Majikan yang melanggar boleh dihadapkan ke mahkamah, dan pekerja berhak menuntut ganti rugi serta pampasan.

Tip praktikal: Simpan semua dokumen kontrak, notis, dan rekod cuti dalam format digital di portal JTKSM untuk memudahkan audit dan rujukan.

⚖️ Pindaan Akta Kerja 1955 dan Perubahan Terkini 2026

Pindaan 2022 (berkuat kuasa 1 Januari 2023) merupakan landasan utama, tetapi beberapa perubahan tambahan telah dilaksanakan menjelang 2026:

• Stamp Duty Self‑Assessment System (SDSAS) – mula 1 Januari 2026, semua kontrak kerja dengan gaji >RM3,000 dikenakan duti RM10, dan mesti distempel dalam 30 hari. Kontrak yang tidak distempel tidak boleh dijadikan bukti di mahkamah (Acclime).
• Salary Threshold untuk Employment Pass (EP) – 1 Jun 2026, kategori EP dinaikkan kepada RM20,000 (Kategori I), RM10,000‑RM19,999 (Kategori II), dan RM5,000‑RM9,999 (Kategori III) (Acclime).
• Socso LINDUNG 24 Jam – 1 Jun 2026, skim ini meliputi kemalangan luar kerja, memberi perlindungan tambahan kepada pekerja.
• Penguatkuasaan PERKESO – Jun 2026, 26 % majikan masih belum mencarum, dengan tempoh grace hingga 22 Jun 2026 (The Star).
• Penyelarasan Ordinan Buruh Sabah & Sarawak – 1 Mei 2025, menggabungkan Akta Kerja 1955 ke dalam rangka kerja serantau, kecuali bahagian IVA.

Berikut ialah jadual ringkas yang memaparkan perubahan utama mengikut tahun:

Tahun	Perubahan Utama
2023	Pengurangan waktu kerja kepada 45 jam/minggu; cuti bersalin 98 hari; cuti paterniti 7 hari; liputan semua pekerja.
2025	Penyelarasan Sabah & Sarawak; pengenalan gaji minimum kepada pekerja kontrak perantisan (1 Ogos 2025).
2026	Stamp duty digital (SDSAS); EP salary thresholds; Socso LINDUNG 24 jam; PERKESO grace period.

Majikan disarankan untuk memeriksa semula semua prosedur internal dan memastikan semua dokumen dipatuhi sebelum tarikh akhir masing‑masing.

❓ Soalan Lazim (FAQ)

Soalan? Siapakah yang dilindungi oleh Akta Kerja 1955 selepas pindaan 2022?

Semua pekerja di Semenanjung, Labuan, Sabah, dan Sarawak – termasuk pekerja kontrak perantisan, pekerja asing yang berkelulusan, dan pekerja bergaji melebihi RM4,000 – berada di bawah perlindungan akta, kecuali pengurus eksekutif yang dikecualikan secara khusus.

Soalan? Berapakah kadar gaji minimum yang kini berkuat kuasa?

RM1,700 sebulan, berkuat kuasa penuh pada 1 Ogos 2025 untuk semua majikan, dan pada 1 Ogos 2025 khususnya untuk pekerja kontrak perantisan (BERNAMA).

Soalan? Apakah penalti bagi majikan yang tidak mencarum PERKESO?

Majikan yang tidak mencarum dalam tempoh grace (hingga 22 Jun 2026) akan dikenakan denda 6 % setahun ke atas jumlah caruman tertunggak, serta kemungkinan tindakan mahkamah atau kompaun.

Soalan? Bagaimana cara menstempel kontrak kerja mengikut SDSAS?

Log masuk ke portal LHDN MyTax, pilih “Stamp Duty Self‑Assessment”, masukkan maklumat kontrak, bayar duti RM10 (jika gaji >RM3,000), dan sahkan dalam tempoh 30 hari. Kontrak yang tidak distempel tidak sah di mahkamah (Acclime).

Soalan? Apakah hak pekerja wanita berkenaan penamatan semasa hamil?

Majikan dilarang menamatkan kontrak pekerja wanita yang sedang hamil atau melahirkan, kecuali dalam kes pelanggaran disiplin berat yang terbukti. Penamatan yang melanggar larangan ini dikenakan denda sehingga RM50,000 serta pampasan tambahan.

📝 Kesimpulan

Akta Kerja 1955 kini menjadi rangka kerja yang lebih inklusif, selaras dengan standard antarabangsa, dan disokong oleh pelbagai mekanisme penguatkuasaan seperti PERKESO, SDSAS, serta skim Socso LINDUNG 24 jam; majikan yang mematuhi perubahan ini akan mengurangkan risiko penalti dan meningkatkan kesejahteraan tenaga kerja.

🔗 Rujukan Paling Autoriti

• Jabatan Tenaga Kerja Semenanjung – Portal Akta Kerja 1955
• Bank Negara Malaysia – Laporan Kewangan 2026
• Kementerian Pendidikan Malaysia – Panduan Latihan Industri
• Lembaga Hasil Dalam Negeri – Sistem SDSAS
• Pertubuhan Keselamatan Sosial – Portal PERKESO

📍 Penafian

Maklumat dalam artikel ini disusun berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 dan bertujuan untuk memberi panduan umum; pembaca dinasihatkan merujuk kepada sumber rasmi atau mendapatkan nasihat profesional sebelum membuat keputusan berkaitan undang‑undang buruh.