Langkah Penjimatan Kerajaan 2026: Apa Yang Berubah?

Kerajaan Malaysia melaksanakan pelarasan perbelanjaan mengurus berjumlah RM10 bilion bagi tahun 2026, dengan arahan rasmi dikeluarkan oleh Kementerian Kewangan (MOF) pada 29 April 2026 kepada semua kementerian dan agensi. Setakat 14 Julai 2026, hampir RM5 bilion telah berjaya dijimatkan — kira-kira separuh daripada sasaran. Langkah ini bukan pengurangan perbelanjaan secara menyeluruh, sebaliknya penstrukturan semula keutamaan bagi menghadapi Krisis Bekalan Global yang melonjakkan harga minyak dunia dan beban subsidi.

📊 Ringkasan Langkah Penjimatan Kerajaan 2026

Untuk memahami apa yang berubah pada tahun 2026, penting untuk membezakan dua lapisan penjimatan yang sering dikelirukan. Lapisan pertama ialah penjimatan penyasaran subsidi yang dijangka menjana jimat sekitar RM15.5 bilion setahun — satu angka yang diumumkan semasa pembentangan Belanjawan 2026 pada Oktober 2025. Lapisan kedua pula ialah penjimatan kawalan perbelanjaan operasi yang mencecah hampir RM5 bilion setakat pertengahan tahun 2026 hasil arahan pelarasan RM10 bilion. Kedua-duanya berasingan dan perlu dibaca secara berasingan.

Berikut ialah langkah-langkah utama yang membentuk rangka penjimatan kerajaan tahun ini:

1. Arahan pelarasan peruntukan (29 April 2026). MOF mengeluarkan arahan rasmi kepada semua kementerian dan agensi bagi menyusun semula perbelanjaan mengurus. Arahan ini menetapkan sasaran sekatan peruntukan RM10 bilion dan memberi ruang kepada kementerian menyusun keutamaan masing-masing berdasarkan keperluan semasa.
2. Penangguhan pengisian jawatan bukan kritikal. Pengambilan penjawat awam baharu ditangguhkan secara tidak terhad, kecuali jawatan kritikal dalam sektor pendidikan, kesihatan, keselamatan, penguatkuasaan dan kutipan hasil negara — dengan kawalan ketat oleh Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) dan MOF.
3. Pengehadan lawatan rasmi ke luar negara. Lawatan menteri dan pegawai hanya dibenarkan untuk komitmen yang telah dijadualkan, mesyuarat wajib seperti ASEAN, BRICS dan APEC, serta urusan benar-benar penting. Lawatan sekadar “belajar” dibatalkan sepenuhnya.
4. Pengoptimuman operasi harian. Mesyuarat diarahkan diadakan secara dalam talian, kursus kerajaan dipindahkan ke kemudahan milik jabatan berbanding hotel mewah, serta penjimatan utiliti dan pengoptimuman rizab simpanan agensi.
5. Pelarasan skala rombongan dan penginapan. Rombongan dikurangkan daripada enam orang kepada dua orang, manakala penginapan diturunkan daripada kelas Royal Suite kepada Junior Suite mengikut kenyataan Perdana Menteri.
6. Pemantauan berterusan oleh Pejabat Belanjawan Negara. Semua kementerian dan agensi diarahkan menyerah cadangan semakan bajet kepada Pejabat Belanjawan Negara, dan MOF terbuka untuk membincangkan keperluan mendesak tanpa menjejaskan perkhidmatan teras.

Nota: Angka RM5 bilion ialah penjimatan kawalan perbelanjaan operasi setakat pertengahan tahun 2026 — bukan jumlah penuh tahunan. Angka muktamad keseluruhan hanya akan diketahui menjelang hujung tahun.

💰 Perubahan Peruntukan dan Perbelanjaan Kerajaan

Perubahan paling ketara dalam Belanjawan 2026 ialah pendekatan kerajaan terhadap subsidi dan defisit fiskal. Kerajaan tidak memperkenalkan sebarang cukai baharu, sebaliknya bergantung kepada rasionalisasi subsidi dan peningkatan kecekapan tadbir urus bagi mengelak ketirisan. Sasaran defisit fiskal asal ditetapkan pada 3.5 peratus KDNK, kemudian disemak kepada 3.6 peratus pada Oktober 2026 berikutan krisis Asia Barat yang meningkatkan perbelanjaan subsidi bahan api kepada kira-kira RM40 bilion.

Peruntukan tertinggi Belanjawan 2026 kekal kepada sektor yang dijamin tidak terjejas:

• Kementerian Pendidikan: RM66.2 bilion
• Kementerian Kesihatan: RM46.5 bilion
• Kementerian Pendidikan Tinggi: RM18.6 bilion
• Hasil persekutuan diunjurkan: RM343.1 bilion (anggaran asal)

Di sebalik penjimatan ini, kerajaan menegaskan bahawa penjimatan subsidi bersasar telah menjana RM15.5 bilion setahun. Pecahannya merangkumi pengapungan harga ayam (RM1 bilion), pengapungan harga telur (RM1 bilion), rasionalisasi subsidi elektrik dan penstrukturan tarif (purata RM6 bilion), rasionalisasi subsidi diesel (RM5 bilion), serta rasionalisasi RON95 melalui program BUDI95 (sekurang-kurangnya RM2.5 bilion). Menurut Menteri Kewangan II Datuk Seri Amir Hamzah Azizan, penjimatan muktamad subsidi bahan api bagi 2026 akan dimuktamadkan pada hujung tahun berdasarkan transaksi sebenar dan harga pasaran mingguan.

Bagi memastikan ketelusan, pembaca boleh merujuk dokumen rasmi di Portal Belanjawan Kementerian Kewangan serta siaran media terkini di Laman Utama MOF.

Tip: Jangan keliru antara angka “RM15.5 bilion setahun” (penyasaran subsidi) dan “RM5 bilion setakat Julai” (kawalan perbelanjaan operasi). Ini dua kategori berbeza yang sering dicampur dalam laporan media.

🏛️ Sektor dan Program yang Terlibat dalam Penjimatan

Sektor yang paling teruk menerima kesan pelarasan ialah perbelanjaan operasi kementerian, bukan perkhidmatan teras. Menurut Timbalan Menteri Kewangan Liew Chin Tong di Dewan Negara pada 29 Julai 2026, pelarasan hanya melibatkan perbelanjaan tidak kritikal. Antara langkah konkrit yang dilaksanakan termasuk penangguhan penganjuran acara dan majlis rasmi, pengurangan skala persidangan, pengehadan perjalanan bertugas dengan bilangan pegawai minimum, serta penangguhan pengubahsuaian pejabat baharu.

Walaupun MOF menegaskan kesihatan dan pendidikan tidak terjejas, terdapat ketegangan di peringkat pelaksanaan. Menteri Kesihatan Datuk Seri Dr Dzulkefly Ahmad dilaporkan memohon penilaian semula cadangan pemotongan RM3.04 bilion oleh Ketua Setiausaha Perbendaharaan, dan permohonan itu diterima oleh Perdana Menteri. Status muktamad keputusan ini belum diumumkan secara rasmi pada tahun 2026. Dalam pada itu, Kementerian Kesihatan menegaskan tiada sekatan ke atas perancangan pengisian jawatan, pembelian ubat-ubatan, perolehan peralatan perubatan mahupun penyampaian perkhidmatan kesihatan.

Program yang kekal dilindungi dan menjadi destinasi penyaluran semula penjimatan termasuk Sumbangan Tunai Rahmah (STR), Sumbangan Asas Rahmah (SARA), bantuan pendidikan, serta projek pembangunan berimpak tinggi. Program BUDI95 turut menerima pelarasan — had kelayakan diturunkan kepada 200 liter sebulan ketika ketidaktentuan bekalan, kemudian dinaikkan semula kepada 300 liter sebulan mulai 1 September 2026 selepas keadaan bekalan stabil.

Untuk maklumat terkini mengenai program bantuan dan subsidi, rujuk Portal SPP bagi maklumat perkhidmatan awam serta laman rasmi kementerian berkaitan.

👨‍👩‍👧‍👦 Kesan Langkah Penjimatan Kerajaan 2026 terhadap Rakyat

Kesan langsung kepada rakyat bersifat dua hala. Di satu pihak, rakyat terus menikmati perlindungan subsidi bersasar — lebih 10 juta rakyat menikmati RON95 pada RM1.99 seliter melalui BUDI95, 85 peratus pengguna elektrik tidak dikenakan kenaikan tarif, dan sektor pengangkutan awam, nelayan serta logistik tertentu kekal menerima diesel bersubsidi. Di pihak lain, penangguhan pengisian jawatan bukan kritikal bermakna peluang pekerjaan dalam sektor awam menjadi lebih terhad bagi pencari kerja, kecuali dalam sektor kritikal yang dikawal ketat JPA.

Bagi penjawat awam, perubahan paling ketara ialah dalam cara kerja harian: mesyuarat dalam talian menjadi kebiasaan, kursus diadakan di premis jabatan, dan amalan Bekerja Dari Rumah (BDR) digunakan sebagai instrumen penjimatan. Pakar Dasar Awam Dr Asiyah Kassim dari UiTM menegaskan bahawa kesan tidak langsung atau signaling effect langkah ini lebih signifikan kerana ia menunjukkan kerajaan mengamalkan penjimatan inklusif di peringkat kepimpinan — memberi isyarat bahawa disiplin fiskal bukan sekadar kosmetik.

Namun, perlu diakui bahawa data kesan ke atas penjawat awam dari perspektif pekerja — termasuk beban kerja dan moral — masih tiada dalam laporan rasmi setakat ini. Kajian impak penuh yang diminta Senator Haji Hussin Ismail juga belum diumumkan. Untuk semakan terkini peruntukan dan polisi perkhidmatan awam, pembaca boleh merujuk Portal SPP dan dokumen rasmi di Laman Utama MOF.

❓ Soalan Lazim (FAQ)

Adakah langkah penjimatan 2026 bermakna perkhidmatan kesihatan dan pendidikan akan dipotong?

Tidak. MOF menegaskan berkali-kali bahawa pelarasan hanya melibatkan perbelanjaan tidak kritikal. Peruntukan Kementerian Kesihatan (RM46.5 bilion) dan Kementerian Pendidikan (RM66.2 bilion) kekal antara yang tertinggi dalam Belanjawan 2026. Walau bagaimanapun, permohonan KKM untuk penilaian semula cadangan pemotongan RM3.04 bilion menunjukkan terdapat tekanan di peringkat pelaksanaan, dan keputusan muktamad belum diumumkan secara rasmi pada tahun 2026.

Berapa jumlah sebenar yang telah dijimatkan setakat ini?

Setakat 14 Julai 2026, hampir RM5 bilion telah dijimatkan daripada sasaran sekatan peruntukan RM10 bilion bagi perbelanjaan mengurus. Ini adalah penjimatan kawalan perbelanjaan operasi sahaja. Penjimatan penyasaran subsidi pula dianggarkan RM15.5 bilion setahun, tetapi angka muktamad subsidi bahan api bagi 2026 hanya akan dimuktamadkan pada hujung tahun.

Adakah kerajaan akan memperkenalkan cukai baharu untuk menampung defisit?

Belanjawan 2026 tidak memperkenalkan sebarang cukai baharu. Kerajaan bergantung kepada rasionalisasi subsidi, peningkatan hasil bukan petroleum, serta penjimatan daripada kawalan perbelanjaan. Sasaran defisit fiskal disemak daripada 3.5 peratus kepada 3.6 peratus KDNK pada Oktober 2026 berikutan krisis bekalan global.

Siapa yang layak menerima subsidi BUDI95 dan berapa hadnya?

Lebih 10 juta rakyat menikmati RON95 pada RM1.99 seliter. Pangkalan data 16.5 juta warganegara layak sedang dikemas kini, termasuk kuota tambahan untuk 23,000 pemilik perahu berdaftar dan lebih 52,000 pemandu e-hailing aktif. Had kelayakan semasa ialah 300 liter sebulan, dinaikkan semula mulai 1 September 2026 selepas sebelumnya diturunkan kepada 200 liter ketika ketidaktentuan bekalan.

Adakah penjawat awam baharu masih boleh dilantik?

Pengambilan penjawat awam baharu ditangguhkan secara tidak terhad, kecuali jawatan kritikal dalam sektor pendidikan, kesihatan, keselamatan, penguatkuasaan dan kutipan hasil negara. Pelantikan bagi jawatan kritikal tertakluk kepada kawalan ketat JPA dan Kementerian Kewangan.

Ke mana perginya wang yang dijimatkan?

Penjimatan disalurkan semula kepada bantuan rakyat termasuk Sumbangan Tunai Rahmah, Sumbangan Asas Rahmah, bantuan pendidikan, program kebajikan, dan projek pembangunan berimpak tinggi seperti pengangkutan awam, infrastruktur digital dan tebatan banjir.

📝 Kesimpulan

Langkah penjimatan kerajaan 2026 ialah respons krisis yang bersifat dua lapis — penjimatan subsidi bersasar RM15.5 bilion setahun daripada Belanjawan 2026 dan pelarasan perbelanjaan mengurus RM10 bilion yang telah menjana hampir RM5 bilion setakat pertengahan tahun — yang menekankan perbelanjaan tidak kritikal tanpa menjejaskan perkhidmatan teras, dengan angka muktamad keseluruhan hanya akan diketahui menjelang hujung tahun 2026.

🔗 Rujukan Paling Autoriti

• Kementerian Kewangan Malaysia — Siaran Media dan Dasar Fiskal
• Portal Belanjawan Malaysia — Dokumen Rasmi Belanjawan 2026
• Sistem Pengurusan Perkhidmatan Awam (SPP) — Maklumat Perkhidmatan Awam
• Bernama — Berita Rasmi Kerajaan Malaysia
• Kementerian Kesihatan Malaysia — Garis Panduan Belanjawan dan Perkhidmatan Kesihatan

📍 Penafian

Artikel ini disusun berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 daripada sumber rasmi dan awam. Angka penjimatan muktamad serta keputusan dasar tertentu mungkin berubah mengikut perkembangan terkini. Pembaca digalakkan merujuk laman rasmi Kementerian Kewangan dan agensi berkaitan untuk maklumat paling terkini.