Zakat 2026: Cara Kira dan Bayar Ikut Panduan Semasa

Adakah anda sudah pasti cara mengira zakat pendapatan dan zakat harta anda untuk tahun 2026? Ramai yang keliru kerana kadar zakat fitrah berbeza mengikut negeri, manakala nisab zakat harta pula bergantung pada harga emas semasa. Panduan ringkas ini menjawab soalan-soalan paling popular tentang zakat 2026, daripada cara kira hingga cara bayar secara dalam talian.

📊 Zakat 2026: Jenis Zakat yang Perlu Diketahui

Zakat merupakan rukun Islam ketiga dan wajib ditunaikan oleh setiap Muslim yang memenuhi syarat tertentu. Secara umumnya, zakat terbahagi kepada dua kategori besar: zakat fitrah dan zakat mal (harta). Kedua-duanya mempunyai syarat, kadar, dan cara pengiraan yang berbeza.

Zakat fitrah wajib ke atas setiap jiwa Muslim — lelaki atau perempuan, kecil atau besar — yang hidup sepanjang bulan Ramadan dan memiliki kelebihan rezeki. Ia ditunaikan sebelum solat Aidilfitri. Bagi Malaysia, kadar zakat fitrah 2026 ditetapkan oleh Majlis Agama Islam negeri masing-masing, umumnya berstruktur tiga kadar antara RM7.50 hingga RM25 bergantung jenis beras yang menjadi makanan harian.

Zakat mal pula merangkumi pelbagai jenis harta, antaranya:

• Zakat pendapatan (gaji, honorarium, upah, jasa)
• Zakat emas dan perak
• Zakat simpanan (tabungan dan deposito)
• Zakat perniagaan dan perdagangan
• Zakat pertanian dan ternakan
• Zakat saham dan pelaburan

Bagi zakat mal, dua syarat utama perlu dipenuhi: nisab (harta minimum yang mewajibkan zakat) dan haul (tempoh pemilikan selama setahun). Tanpa kedua-dua syarat ini, zakat mal belum wajib ditunaikan.

🧮 Cara Kira Zakat 2026 Mengikut Jenis Pendapatan dan Harta

Setiap jenis zakat mempunyai formula pengiraan tersendiri. Berikut adalah panduan asas mengikut kategori:

Zakat Pendapatan

Zakat pendapatan dikenakan ke atas pendapatan rutin seperti gaji, honorarium, dan pendapatan profesional. Formula asasnya:

(Pendapatan + Pendapatan Lain − Hutang Jatuh Tempo) × 2.5%

Zakat ini boleh ditunaikan setiap bulan. Sebagai contoh, jika pendapatan bulanan anda melebihi nisab bulanan, zakat yang wajib dikeluarkan ialah 2.5% daripada jumlah pendapatan tersebut. Untuk zakat penghasilan 2026 di Indonesia, nisab ditetapkan pada Rp91,681,728 setahun atau Rp7,640,144 sebulan berdasarkan SK Ketua BAZNAS No. 15 Tahun 2026.

Zakat Emas dan Perak

Nisab zakat emas ialah 85 gram emas tulen, manakala perak ialah 595 gram. Kadar zakat 2.5%. Formula ringkasnya:

Jumlah Emas (gram) × Harga Emas Semasa × 2.5%

Sebagai contoh, pada 7 November 2026, harga emas tulen adalah RM527.69 per gram, menjadikan nilai nisab 85 gram bersamaan RM44,853. Jika anda memiliki emas melebihi nilai tersebut dan sudah genap setahun (haul), zakat yang wajib ialah 2.5% daripada jumlah nilai emas.

Zakat Simpanan (Tabungan)

Formula zakat simpanan mengambil kira bunga bank yang diterima:

(Saldo Akhir − Bunga Bank) × 2.5%

Bunga bank perlu ditolak kerana ia bukan milik sepenuhnya mengikut hukum syarak. Zakat simpanan juga memerlukan syarat haul — baki simpanan perlu kekal melebihi nisab sepanjang tempoh setahun.

Zakat Perniagaan dan Syarikat

Bagi perniagaan, formula bergantung pada model perniagaan:

• Model jasa: Pendapatan sebelum cukai × 2.5%
• Model dagang/industri: (Aktiva Lancar − Kewajiban Jangka Pendek) × 2.5%
• Model perdagangan: (Aset Lancar − Utang) × 2.5% selepas genap setahun

Zakat Saham

Formula zakat saham mengambil kira nilai buku dan dividen yang diterima:

(Book Value + Dividen) × 2.5%

Bagi memudahkan pengiraan, anda boleh menggunakan Kalkulator Zakat BAZNAS yang menyediakan pilihan pengiraan untuk zakat penghasilan, zakat mal, dan zakat emas secara automatik.

📅 Nisab dan Kadar Zakat 2026 Mengikut Negeri

Satu perkara penting yang perlu difahami ialah Malaysia mengamalkan model desentralisasi sepenuhnya dalam penentuan kadar zakat. Tiada kadar kebangsaan tunggal — setiap negeri menetapkan kadar sendiri berdasarkan jenis beras semasa.

Kadar Zakat Fitrah 2026 Seluruh Negeri

Negeri / Wilayah	Kadar Zakat Fitrah (RM)
Johor	8 / 10 / 20
Kedah	9 / 15 / 23
Kelantan	10 / 22
Melaka	8 / 15 / 22
Negeri Sembilan	7.50 / 12 / 20
Pahang	8 / 14 / 21
Perak	10 / 16 / 25
Perlis	9
Pulau Pinang	10 / 15 / 25
Selangor	8 / 16 / 25
Sabah	7.50 / 15
Sarawak	7.50
Terengganu	10 / 20
Kuala Lumpur, Putrajaya & Labuan	8 / 15 / 25

Struktur tiga kadar (asas, import, import istimewa) kini menjadi standard di majoriti negeri. Sebagai contoh, Johor menetapkan RM8 untuk beras tempatan, RM10 untuk beras import, dan RM20 untuk beras import istimewa seperti Basmathi. Manakala Selangor menetapkan RM8, RM16, dan RM25 mengikut kategori yang sama. Asas pengiraan kadar ini adalah satu gantang Baghdad yang bersamaan kira-kira 2.6 kilogram beras, selaras dengan syariat.

Untuk kadar rasmi Johor, rujuk terus pengumuman Majlis Agama Islam Negeri Johor (MAINJ).

Nisab Zakat Harta

Nisab zakat harta di Malaysia ditetapkan berdasarkan harga emas purata tahun sebelumnya. Menurut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, institusi zakat menggunakan harga emas purata tahun lepas sebagai asas nisab bagi tahun semasa demi keseragaman. Kadar nisab terakhir yang tersedia secara rasmi ialah data 2024:

Negeri	Nisab 2024 (RM)
Perak	26,369.91
Johor	25,995.67
Pahang	25,995.67
Perlis	25,995.67
Sarawak	25,496.96
Kedah	24,563.45
Pulau Pinang	24,200.00
Melaka	24,198.40
Wilayah Persekutuan	24,198.00
Selangor	24,007.00
Kelantan	23,831.00
Terengganu	23,728.31
Sabah	23,500.00
Negeri Sembilan	22,669.53

Kadar nisab zakat harta 2026 bagi negeri-negeri Malaysia belum diumumkan secara rasmi pada tahun 2026 dalam sumber yang dianalisis. Pembaca disarankan menyemak terus portal zakat negeri masing-masing untuk angka terkini. Sebagai perbandingan, kalkulator dalam talian menggunakan harga emas spot semasa (RM44,853 bagi 85 gram pada 7 November 2026) — jauh lebih tinggi berbanding nisab negeri 2024. Menurut panduan Mufti WP, pilihan yang lebih baik ialah menggunakan nilai yang lebih rendah antara kedua-duanya demi manfaat asnaf.

Statistik penuh nisab zakat harta boleh diakses melalui Portal Baitulmal JAWHAR.

💳 Cara Bayar Zakat 2026 Secara Dalam Talian dan di Kaunter

Digitalisasi zakat di Malaysia telah melonjak pada 2026. Hampir semua saluran pembayaran kini tersedia dalam talian, memudahkan pembayar zakat tanpa perlu beratur di kaunter.

Salinan Dalam Talian

• Touch ‘n Go eWallet: Buka aplikasi, pergi ke My Favourite > More > Speciality Services > Zakat, pilih negeri dan jenis zakat, lengkapkan maklumat, kemudian sahkan pembayaran.
• MAE (Maybank) dan Boost: Sedia ciri pembayaran zakat terus melalui aplikasi perbankan dan e-dompet masing-masing.
• JomPAY: Gunakan kod Biller yang disediakan di laman web zakat negeri anda.
• MyZakat: Aplikasi rasmi di bawah JAWHAR yang menghimpunkan pelbagai urusan zakat negeri.
• Portal rasmi negeri: Antara lain termasuk eZakat MAIPk Perak, Zakat Selangor, MAIWP, dan LZNK.
• AEON Bank: Melancarkan ciri pembayaran zakat pada Mac 2026 melalui kerjasama dengan Tulus Digital, ejen berdaftar PPZ MAIWP dan Lembaga Zakat Selangor.

Salinan Fizikal

• Bayar kepada Amil yang bertauliah di masjid dan surau.
• Kaunter zakat negeri.
• Kaunter bergerak di lokasi awam dan bazar Ramadan.

Untuk zakat fitrah, pembayaran boleh dibuat sejak awal Ramadan hingga sebelum solat Aidilfitri. Penyaluran pula perlu disempurnakan sebelum khatib naik mimbar. Pastikan anda merujuk portal rasmi MAINJ atau portal zakat negeri anda untuk kod Biller JomPAY dan kadar terkini.

❓ Soalan Lazim (FAQ)

1. Siapa yang wajib membayar zakat fitrah?

Zakat fitrah wajib ke atas setiap jiwa Muslim yang hidup sepanjang bulan Ramadan dan memiliki kelebihan rezeki untuk makanan diri dan keluarga pada hari Aidilfitri. Dalam Mazhab Syafie (yang diikuti Malaysia), individu dewasa yang berpendapatan sendiri wajib membayar zakat fitrahnya sendiri dan tidak lagi ditanggung oleh bapa.

2. Bila masa terakhir membayar zakat fitrah 2026?

Zakat fitrah boleh ditunaikan sejak awal Ramadan dan paling lambat sebelum solat Aidilfitri. Penyaluran kepada penerima (asnaf) perlu dilakukan sebelum khatib naik mimbar pada hari raya agar manfaatnya sampai tepat pada masanya.

3. Berapa kadar zakat fitrah di negeri saya?

Kadar berbeza mengikut negeri. Contohnya, Johor: RM8/RM10/RM20; Selangor: RM8/RM16/RM25; Perak: RM10/RM16/RM25; Kelantan: RM10/RM22; Sarawak: RM7.50. Rujuk jadual penuh di atas dan sahkan dengan portal zakat negeri anda kerana kadar dikemas kini setiap tahun berdasarkan harga beras semasa.

4. Bagaimana cara mengira zakat pendapatan bulanan?

Kira jumlah pendapatan bulanan (gaji + pendapatan lain), tolak hutang yang jatuh tempo, kemudian darab dengan 2.5%. Jika pendapatan melebihi nisab bulanan, zakat wajib dikeluarkan. Anda boleh menggunakan Kalkulator Zakat BAZNAS atau kalkulator di portal zakat negeri untuk pengiraan automatik.

5. Apakah perbezaan antara nisab institusi zakat dan harga emas semasa?

Institusi zakat menggunakan harga emas purata tahun sebelumnya untuk menentukan nisab demi keseragaman sepanjang tahun. Kalkulator dalam talian pula mungkin menggunakan harga spot semasa. Menurut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, pilihan terbaik ialah menggunakan nilai yang lebih rendah antara kedua-duanya supaya lebih ramai layak membayar zakat dan dana sampai kepada asnaf yang memerlukan.

6. Adakah zakat simpanan perlu genap setahun (haul)?

Ya. Syarat haul bermaksud baki simpanan perlu kekal melebihi nisab sepanjang tempoh setahun. Jika simpanan jatuh di bawah nisab pada bila-bila masa dalam tempoh tersebut, haul bermula semula. Haul adalah syarat wajib bagi semua zakat mal selain zakat fitrah.

7. Bolehkah saya bayar zakat melalui e-dompet seperti Touch ‘n Go?

Boleh. Selain Touch ‘n Go eWallet, anda juga boleh membayar melalui MAE Maybank, Boost, TheNoor, JomPAY, aplikasi MyZakat, dan portal rasmi negeri. Untuk pengalaman tanpa kaunter, cuba ciri zakat dalam aplikasi MAINJ atau portal eZakat negeri masing-masing.

8. Apakah nisab zakat emas pada 2026?

Nisab zakat emas ialah 85 gram emas tulen. Pada harga RM527.69 per gram (7 November 2026), nilai nisab bersamaan RM44,853. Kadar zakat 2.5%. Perlu diingat bahawa harga emas berubah harian, jadi semak harga terkini sebelum membuat pengiraan.

📝 Kesimpulan

Zakat 2026 menuntut kepekaan terhadap perbezaan kadar mengikut negeri, formula mengikut jenis harta, dan saluran pembayaran yang kini semakin digital — pastikan anda menyemak kadar rasmi di portal zakat negeri masing-masing, menggunakan kalkulator rasmi untuk pengiraan tepat, dan menunaikan zakat fitrah sebelum solat Aidilfitri agar kewajipan agama dipenuhi dengan sempurna.

🔗 Rujukan Paling Autoriti

• Majlis Agama Islam Negeri Johor (MAINJ) — Kadar Zakat Fitrah 2026
• Portal Baitulmal JAWHAR — Statistik Kadar Nisab Zakat Harta
• Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Panduan Nisab Zakat Emas
• Majlis Agama Islam dan Adat Melayu Perak (MAIPk) — Bayar Zakat Dalam Talian
• Zakat Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) — Kadar Nisab Semasa

📍 Penafian

Artikel ini disusun berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 daripada sumber rasmi dan awam. Kadar zakat fitrah dan nisab zakat harta boleh berubah mengikut pengumuman rasmi pihak berkuasa agama negeri masing-masing. Pembaca digalakkan menyemak terus portal zakat negeri sebelum membuat sebarang pembayaran.