Contoh Surat Pengesahan Pendapatan Tanpa Slip Gaji

Bayangkan anda mengisi borang permohonan bantuan kewangan di kaunter sebuah agensi kerajaan. Pegawai bertugas meminta slip gaji sebagai bukti pendapatan. Anda seorang peniaga kecil, petani, nelayan, atau pekerja gig yang dibayar secara harian — dan anda tidak pernah menerima slip gaji seumur hidup. Di sinilah surat pengesahan pendapatan tanpa slip gaji memainkan peranan kritikal sebagai dokumen alternatif yang diiktiraf.

Isu ini bukan perkara kecil. Dalam ekosistem bantuan kerajaan yang semakin meluas — daripada Sumbangan Tunai Rahmah (STR) kepada pembiayaan pendidikan negeri — keupayaan membuktikan pendapatan menjadi kunci akses kepada bantuan. Namun, realiti menunjukkan tidak semua rakyat Malaysia bekerja dalam sektor formal yang mengeluarkan slip gaji.

Artikel ini membincangkan secara mendalam maksud, kegunaan, pihak yang boleh mengeluarkan, maklumat wajib, contoh format, serta dokumen sokongan bagi surat pengesahan pendapatan tanpa slip gaji — berdasarkan data rasmi agensi kerajaan dan amalan semasa.

📄 Contoh Surat Pengesahan Pendapatan Tanpa Slip Gaji

Surat pengesahan pendapatan tanpa slip gaji ialah dokumen bertulis yang mengesahkan jumlah pendapatan seseorang individu yang tidak mempunyai penyata gaji formal. Borang rasmi Yayasan Negeri Sembilan secara jelas menyatakan bahawa borang berkenaan adalah “pengesahan pendapatan bagi yang tiada penyata gaji”.

Menurut sumber rasmi, surat ini lazimnya merujuk kepada Undang-Undang Surat Akuan 1960. Rujukan perundangan ini muncul dalam borang rasmi Yayasan Negeri Sembilan serta borang pengesahan Ketua Kampung yang dikeluarkan Jabatan Pendidikan Negeri Selangor. Ini bermakna akuan yang dibuat mempunyai implikasi undang-undang — akuan palsu boleh dikenakan tindakan.

💡 Tip: Surat pengesahan pendapatan bukan sekadar “surat biasa”. Ia adalah akuan berkanun yang merujuk Undang-Undang Surat Akuan 1960. Pastikan setiap maklumat yang diisi adalah benar dan boleh disahkan.

Terdapat dua kategori besar surat pengesahan pendapatan tanpa slip gaji dalam amalan semasa. Pertama, surat akuan individu (self-declaration) yang disahkan oleh pihak ketiga berautoriti. Kedua, surat pengesahan oleh Ketua Kampung atau JKKK bagi penduduk luar bandar yang tiada pekerjaan tetap.

Perkembangan terkini menunjukkan keperluan dokumen ini semakin mendesak. Permohonan baharu STR 2027 dibuka sepanjang tahun bermula 15 Oktober 2026, dan pelbagai bantuan negeri seperti Bantuan Ketua Isi Rumah Wanita Sarawak (KIRWaS) serta Pembiayaan Pendidikan Negeri Kedah (SPPNK) turut memerlukan pengesahan pendapatan. Semakan kelayakan boleh dibuat melalui Portal Rasmi STR.

Yang penting difahami: tiada satu format seragam untuk surat pengesahan pendapatan. Setiap agensi mempunyai borang tersendiri dengan senarai pengesah yang berbeza. Pemohon perlu mendapatkan borang khusus daripada agensi berkenaan, bukan menggunakan templat generik yang ditemui dalam talian.

🔍 Maksud dan Kegunaan Surat Pengesahan Pendapatan

Dari sudut dasar, surat pengesahan pendapatan wujud sebagai mekanisme inklusif. Ia memastikan rakyat yang bekerja dalam sektor tidak formal — yang menyumbang sebahagian besar tenaga kerja negara — tidak tercicir daripada akses kepada bantuan dan perkhidmatan kerajaan.

Kegunaan surat ini sangat luas. Menurut sumber komuniti dan agensi, ia digunakan untuk:

1. Permohonan bantuan kewangan dan kebajikan (JKM, Baitulmal, zakat).
2. Permohonan pinjaman bank dan pembiayaan perumahan.
3. Permohonan biasiswa dan pembiayaan pendidikan.
4. Kelayakan subsidi elektrik dan bantuan sara hidup.
5. Pendaftaran koperasi dan permohonan insentif usahawan.
6. Permohonan program latihan kemahiran.

Dalam konteks percukaian, Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia (LHDNM) turut menyediakan saluran pengesahan pendapatan melalui platform rasmi. Individu yang menjalankan perniagaan kecil boleh merujuk laman Soalan Lazim Individu HASiL untuk memahami keperluan dokumentasi pendapatan mereka.

Selain itu, Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) menyediakan penyata simpanan yang boleh dijadikan bukti sokongan pendapatan. Penyata ini boleh dimuat turun secara dalam talian melalui panduan semakan penyata KWSP — berguna sebagai dokumen tambahan bagi pekerja yang mempunyai caruman tetapi tiada slip gaji formal.

💡 Tip: Walaupun anda tiada slip gaji, penyata KWSP atau penyata caruman PERKESO boleh menjadi bukti sokongan yang mengukuhkan permohonan anda. Gabungkan beberapa dokumen untuk meningkatkan kredibiliti.

Perlu ditekankan bahawa surat pengesahan pendapatan tanpa slip gaji biasanya merupakan pilihan terakhir apabila tiada dokumentasi formal. Sesetengah borang rasmi, seperti borang pengesahan pendapatan Universiti Putra Malaysia (UPM), masih memerlukan slip gaji jika ada. Ini menunjukkan bahawa hierarki bukti pendapatan masih mengutamakan dokumen formal apabila tersedia.

👤 Siapa yang Boleh Mengeluarkan Surat Pengesahan Pendapatan

Persoalan siapa yang layak mengeluarkan surat ini merupakan perkara paling kritikal — dan paling kerap menimbulkan kekeliruan. Terdapat perbezaan senarai pengesah antara agensi, dan pemohon wajib merujuk keperluan agensi penerima.

Borang rasmi Yayasan Negeri Sembilan menyenaraikan pengesah yang dibenarkan secara khusus:

• YB Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) atau Ahli Parlimen
• Pegawai Penyelaras DUN
• Penghulu
• Pengerusi MPKK atau KRT

Sementara itu, borang pengesahan pendapatan UPM menyenaraikan senarai yang lebih luas:

• Wakil Rakyat
• Pegawai Kerajaan Kumpulan Pengurusan dan Profesional (Kumpulan A)
• Pengamal Undang-undang
• Pesuruhjaya Sumpah
• Jaksa Pendamai
• Penghulu atau Ketua Kampung

Perbezaan ini bukan percanggahan, sebaliknya mencerminkan skop dan keperluan berbeza setiap agensi. Bagi pemohon bantuan negeri, pengesahan oleh Ketua Kampung atau JKKK lazimnya diterima. Contoh surat yang tersedia dalam sumber komuniti menunjukkan format pengesahan oleh Ketua Kampung bagi penduduk yang “tidak mempunyai pekerjaan tetap”.

Bagi urusan berkaitan pendidikan, Jabatan Pendidikan Negeri Kedah menyediakan Borang PB2 — Borang Pengesahan Pendapatan yang mula dicipta pada 16 Januari 2019 dan telah dimuat turun lebih 37,000 kali. Ini membuktikan permintaan tinggi terhadap borang pengesahan pendapatan dalam urusan pendidikan.

💡 Tip: Sebelum mendapatkan pengesahan, hubungi agensi penerima terlebih dahulu untuk memastikan pengesah yang anda pilih diiktiraf. Ini menjimatkan masa dan mengelakkan permohonan ditolak.

Bagi urusan berkaitan persekolahan, Jabatan Pendidikan Negeri Selangor turut menyediakan format surat pengesahan Ketua Kampung yang merujuk Undang-Undang Surat Akuan 1960. Dokumen ini menjadi rujukan penting bagi pengesahan identiti dan pendapatan keluarga di peringkat komuniti.

🧾 Maklumat Wajib dalam Surat Pengesahan Pendapatan

Walaupun tiada format tunggal, terdapat elemen-elemen wajib yang muncul secara konsisten dalam borang rasmi dan contoh surat yang sahih. Ketiadaan mana-mana elemen ini boleh menyebabkan surat ditolak.

Berdasarkan analisis borang rasmi Yayasan Negeri Sembilan, UPM, dan contoh surat Ketua Kampung, maklumat wajib merangkumi:

1. Maklumat peribadi pemohon — nama penuh, nombor kad pengenalan, dan alamat.
2. Maklumat pekerjaan — jenis pekerjaan atau status pekerjaan (contoh: tidak mempunyai pekerjaan tetap).
3. Jumlah pendapatan bulanan — dinyatakan dalam Ringgit Malaysia.
4. Pendapatan lain — contohnya bantuan JKM, Baitulmal, atau sumbangan anak-anak.
5. Akuan kebenaran — pernyataan bahawa pemohon tiada penyata pendapatan atau slip gaji dan maklumat adalah benar.
6. Rujukan undang-undang — pernyataan merujuk Undang-Undang Surat Akuan 1960.
7. Tandatangan pemohon dan tarikh.
8. Pengesahan pihak ketiga — tandatangan, cop jawatan, dan tarikh pengesah.

Bagi surat pengesahan daripada majikan (untuk pekerja yang tiada slip gaji formal), templat yang tersedia menyenaraikan butiran tambahan: nama, nombor kakitangan, jawatan, tarikh mula kerja, gred, gaji bulanan, dan status pekerjaan. Namun, perlu diingat bahawa templat ini bukan format piawai rasmi kerajaan.

Elemen akuan merupakan bahagian paling sensitif. Borang Yayasan Negeri Sembilan mengandungi pernyataan: “Saya mengakui bahawa saya tiada penyata pendapatan atau slip gaji. Saya juga mengakui bahawa maklumat di atas adalah benar.” Pernyataan seumpama ini memberi kesan perundangan kepada pemohon.

✍️ Contoh Format Surat Pengesahan Pendapatan

Bahagian ini menyediakan contoh format berdasarkan struktur yang muncul dalam sumber rasmi dan komuniti. Perlu diingatkan bahawa ini adalah panduan ilustrasi, bukan format piawai tunggal. Pemohon wajib merujuk borang rasmi agensi berkenaan.

Contoh A: Surat Pengesahan oleh Ketua Kampung

Format ini berdasarkan contoh surat yang digunakan di Kampung Lohan 1, Ranau, Sabah, serta contoh yang diterbitkan pada 2022. Strukturnya merangkumi tajuk surat, maklumat pengirim (Ketua Kampung), tarikh, maklumat penerima, isi surat yang mengesahkan status pekerjaan dan pendapatan bulanan, serta penutup dengan tandatangan dan cop.

Frasa lazim yang digunakan: “Saya selaku Ketua Kampung / JKKK mengesahkan bahawa penama di atas tidak mempunyai pekerjaan tetap dengan pendapatan sebulan RM…… dan tidak tetap. Oleh yang demikian, saya selaku Ketua Kampung / JKKK mengesahkan kenyataan beliau adalah benar.”

Contoh B: Surat Akuan Pendapatan (Self-Declaration)

Format ini berdasarkan borang Yayasan Negeri Sembilan. Ia mengandungi dua bahagian: bahagian akuan pemohon dan bahagian pengesahan pihak ketiga. Bahagian akuan menyenaraikan nama, kad pengenalan, alamat, pekerjaan, pendapatan sebulan, dan pendapatan lain. Bahagian pengesahan mengandungi tandatangan dan cop jawatan pengesah yang dibenarkan.

Contoh C: Borang Pengesahan Pendapatan Institusi

Format ini berdasarkan borang UPM, yang menyediakan ruang berasingan untuk maklumat bapa/penjaga dan ibu/pasangan, termasuk nama, kad pengenalan, pertalian, pekerjaan, dan pendapatan bulanan. Bahagian pengesahan menyenaraikan pengesah yang dibenarkan dan nota “sila sertakan slip gaji bagi maklumat tersebut” jika ada.

💡 Tip: Gunakan bahasa yang formal dan ringkas. Elakkan menulis jumlah pendapatan yang tidak realistik. Pendapatan yang terlalu rendah atau terlalu tinggi berbanding profil pekerjaan boleh menimbulkan syak dan menyebabkan semakan lanjut.

Bagi urusan berkaitan pendidikan tinggi, pemohon boleh merujuk portal Sekolah Pengajian Siswazah UPM untuk mendapatkan borang pengesahan pendapatan yang sah. Manakala bagi urusan bantuan persekolahan, rujukan boleh dibuat melalui portal Kementerian Pendidikan Malaysia.

📑 Dokumen Sokongan untuk Mengesahkan Pendapatan

Surat pengesahan pendapatan menjadi lebih kukuh apabila disokong dokumen tambahan. Dalam amalan semasa, agensi lazimnya meminta gabungan beberapa dokumen untuk mengurangkan risiko akuan palsu.

Dokumen sokongan yang biasa diterima termasuk:

1. Salinan kad pengenalan pemohon dan pasangan.
2. Penyata bank 3 hingga 6 bulan terkini yang menunjukkan aliran tunai.
3. Penyata KWSP atau penyata caruman PERKESO jika ada.
4. Surat pengesahan majikan bagi pekerja yang tiada slip gaji formal.
5. Surat pengesahan Ketua Kampung atau JKKK bagi penduduk luar bandar.
6. Buku rekod perniagaan bagi peniaga kecil.
7. Surat akuan sumpah jika diperlukan oleh agensi tertentu.

Bagi pembayar cukai, dokumen seperti Borang BE atau Borang B boleh menjadi bukti pendapatan yang diiktiraf. Borang-borang ini boleh dimuat turun melalui laman Muat Turun Borang Individu HASiL. Penyata cukai yang lengkap memberi kredibiliti tambahan kepada surat pengesahan pendapatan.

Bagi pekerja yang mempunyai akaun KWSP, penyata simpanan boleh dijadikan bukti sokongan. Maklumat lanjut mengenai caruman boleh diperoleh melalui laman i-Simpan KWSP.

Perlu diingatkan bahawa setiap agensi mempunyai keperluan berbeza. Sebagai contoh, permohonan STR 2027 yang dibuka mulai 15 Oktober 2026 memerlukan dokumen sokongan tertentu yang disenaraikan dalam Soalan Lazim Permohonan STR. Manakala bantuan negeri seperti KIRWaS Sarawak dan SPPNK Kedah mempunyai syarat tersendiri yang perlu disemak melalui saluran rasmi masing-masing.

❓ Soalan Lazim (FAQ)

Adakah surat pengesahan pendapatan tanpa slip gaji diiktiraf oleh kerajaan?

Ya. Borang rasmi kerajaan seperti Borang PB2 JPN Kedah dan borang Yayasan Negeri Sembilan menyediakan ruang khusus untuk pengesahan pendapatan bagi individu yang tiada slip gaji. Namun, pengiktirafan bergantung kepada agensi penerima dan keperluan masing-masing.

Siapa yang boleh menandatangani surat pengesahan pendapatan?

Senarai pengesah berbeza antara agensi. Bagi bantuan negeri, Ketua Kampung, Penghulu, Pengerusi MPKK/KRT, ADUN, atau Pegawai Penyelaras DUN lazimnya diterima. Bagi urusan institusi pendidikan, senarai boleh merangkumi Pesuruhjaya Sumpah, Jaksa Pendamai, Pengamal Undang-undang, dan Pegawai Kerajaan Kumpulan A.

Adakah surat ini mempunyai kesan undang-undang?

Ya. Surat pengesahan pendapatan lazimnya merujuk Undang-Undang Surat Akuan 1960. Akuan palsu boleh dikenakan tindakan undang-undang. Oleh itu, pastikan semua maklumat yang diisi adalah benar dan boleh disahkan.

Bolehkah saya menggunakan templat dari internet?

Boleh untuk rujukan, tetapi tidak digalakkan untuk digunakan terus. Setiap agensi mempunyai borang tersendiri dengan senarai pengesah berbeza. Gunakan borang rasmi agensi berkenaan untuk mengelakkan penolakan.

Apakah dokumen tambahan yang perlu disertakan?

Lazimnya salinan kad pengenalan, penyata bank, penyata KWSP atau PERKESO (jika ada), dan surat pengesahan majikan (jika berkenaan). Sesetengah agensi turut meminta surat akuan sumpah.

Berapa lamakah tempoh sah surat pengesahan pendapatan?

Tiada tempoh sah yang seragam. Kebanyakan agensi menerima surat yang ditandatangani dalam tempoh 3 hingga 6 bulan sebelum tarikh permohonan. Semak keperluan agensi berkenaan.

📝 Kesimpulan

Surat pengesahan pendapatan tanpa slip gaji merupakan dokumen penting yang membolehkan rakyat dalam sektor tidak formal mengakses bantuan dan perkhidmatan kerajaan. Walaupun tiada format tunggal, prinsip utamanya kekal: akuan yang benar, disahkan oleh pihak berautoriti, dan merujuk Undang-Undang Surat Akuan 1960. Pemohon digalakkan merujuk borang rasmi agensi berkenaan dan menyertakan dokumen sokongan yang kukuh bagi memastikan permohonan diluluskan.

🔗 Rujukan Paling Autoriti

• Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia (HASiL) — Portal rasmi percukaian dan rujukan pendapatan individu.
• Portal Rasmi Sumbangan Tunai Rahmah (STR) — Semakan kelayakan dan permohonan bantuan tunai kerajaan.
• Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) — Penyata simpanan dan caruman sebagai bukti sokongan pendapatan.
• Kementerian Pendidikan Malaysia — Rujukan berkaitan pengesahan pendapatan untuk urusan persekolahan.
• Portal Rasmi Unit Akaun JPN Kedah — Borang PB2 Borang Pengesahan Pendapatan.

📍 Penafian

Artikel ini disediakan untuk tujuan maklumat umum berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026. Format surat, senarai pengesah, dan keperluan dokumen boleh berbeza antara agensi dan boleh berubah dari semasa ke semasa. Pembaca dinasihatkan merujuk borang rasmi dan saluran komunikasi agensi berkenaan secara terus sebelum mengemukakan sebarang permohonan. Penulis tidak bertanggungjawab atas sebarang keputusan atau tindakan yang diambil berdasarkan maklumat dalam artikel ini.