Hukum & Panduan Pembahagian Daging Korban 2026

🕌 Hukum Pembahagian Daging Korban 2026

Setiap tahun, ribuan keluarga Muslim di Malaysia melaksanakan ibadah qurban pada hari‑hari Tasyrik Zulhijjah. Pada tahun 2026, kerajaan serta pelbagai agensi agama telah memperkemas prosedur pembahagian daging korban supaya ia dapat sampai kepada golongan yang memerlukan dengan lebih teratur dan berlandaskan syariat. Hukum pembahagian daging korban ialah satu tanggungjawab kolektif: penyembelih, wakil kariah, serta pihak berkuasa agama masing‑masing mempunyai peranan yang jelas. Menurut Mufti Perlis, kesilapan utama dalam ibadah korban ialah penggunaan daging sebagai upah kerja penyembelih – satu amalan yang dilarang dalam hadis sahih. Oleh itu, undang‑undang agama menegaskan bahawa daging korban mestilah dibahagikan kepada tiga bahagian utama: (1) bahagian untuk diri penyembelih, (2) bahagian untuk fakir miskin (asnaf), dan (3) bahagian untuk ahli keluarga terdekat yang layak.

Dengan landasan hukum ini, proses pembahagian daging korban 2026 dijalankan mengikut panduan rasmi yang dikeluarkan oleh Yayasan RISDA serta arahan mufti negeri. Panduan tersebut menekankan ketelusan, keadilan, dan keutamaan kepada golongan miskin serta fakir. Setiap bahagian daging yang dibahagikan mesti direkodkan dalam borang rasmi yang dimulakan pada 1 Januari 2026, mengikut Garis Panduan RISDA 2026.

📜 Dalil Al‑Quran dan Hadis Berkaitan Korban

Al‑Quran menyebut secara jelas perintah menyembelih pada hari raya: “Maka solatlah kamu untuk Tuhanmu dan menyembahlah” (Al‑Kautsar: 2). Ayat ini menjadi asas utama bagi ibadah qurban. Selanjutnya, surah Al‑Hajj ayat 28 menekankan pembahagian daging: “Maka makanlah olehmu sebahagian daripadanya dan sebahagian lagi berikanlah untuk dimakan oleh orang‑orang yang sengsara lagi fakir.” Ayat ini memberi kebenaran kepada penyembelih untuk mengambil bahagian daging, sambil menegaskan keutamaan kepada golongan miskin.

Hadis sahih turut menguatkuasakan prinsip ini. Dalam riwayat Al‑Bukhari dan Ibnu Majah, Rasulullah SAW bersabda: “Barangsiapa berkelebihan (dalam harta) tetapi tidak menyembelih haiwan korban, janganlah dia mendekati masjidku.” Hadis ini menegaskan kewajipan qurban bagi yang mampu. Selain itu, terdapat hadis yang melarang menjadikan daging korban sebagai upah kerja penyembelih, seperti yang dipaparkan dalam artikel Kesilapan dan Salah Faham dalam Ibadah Korban oleh Mufti Perlis.

Keseluruhan dalil ini membentuk rangka hukum yang mengikat setiap individu dan institusi dalam melaksanakan qurban secara sah, adil, serta berlandaskan syariat.

⚖️ Hukum Membahagikan Daging Korban kepada Tiga Bahagian

Menurut ilmu fiqh, daging korban dibahagikan kepada tiga bahagian utama:

1. Bahagian Penyembelih (Nafs) – sekurang‑kurangnya satu suku (¼) daripada keseluruhan daging boleh diambil oleh penyembelih untuk dimakan. Ini berlandaskan surah Al‑Hajj ayat 28.
2. Bahagian Asnaf (Fakir‑Miskin) – sekurang‑kurangnya satu suku (¼) daging hendaklah diberikan kepada golongan fakir miskin, termasuk mereka yang berada dalam kategori asnaf yang ditetapkan oleh Majlis Agama Negeri.
3. Bahagian Keluarga Terdekat (Ahli Keluarga) – satu suku (¼) lagi boleh dibahagikan kepada ahli keluarga terdekat yang layak, seperti isteri, anak‑anak, atau ibu bapa yang memerlukan.

Jika terdapat lebihan, bahagian tersebut boleh dibahagikan semula mengikut keutamaan: fakir miskin pertama, kemudian jiran, dan terakhir kepada keluarga yang belum mendapat bahagian. Pendekatan ini selaras dengan panduan RISDA yang menekankan keutamaan kepada fakir miskin dan mengelakkan pembahagian kepada bukan Muslim.

Pengagihan yang tidak mengikut nisbah ini dianggap melanggar syariat, dan boleh mengakibatkan kesalahan fiqh serta menimbulkan ketidakpuasan dalam kalangan penerima.

👨‍👩‍👧‍👦 Siapa yang Boleh Menerima Daging Korban

Para penerima daging korban dibahagikan mengikut kategori asnaf yang ditetapkan oleh Majlis Agama Negeri. Antara golongan yang layak menerima termasuk:

• Fakir – individu yang tidak mempunyai sumber pendapatan tetap dan tidak mampu memenuhi keperluan asas.
• Miskin – mereka yang memiliki pendapatan tetapi masih berada di bawah paras kemiskinan yang ditetapkan.
• Orang Tua dan Anak Yatim – golongan yang memerlukan sokongan tambahan.
• Jiran Tetangga – khususnya yang berada dalam keadaan susah dan tidak mempunyai akses kepada bantuan lain.

Menurut panduan Amal Qurban, daging korban tidak boleh diberikan kepada bukan Muslim. Ini selaras dengan Al Khairi Qurban & Aqiqah yang menegaskan larangan tersebut.

Selain itu, ahli keluarga penyembelih yang layak (isteri, anak‑anak, ibu bapa) boleh menerima bahagian mereka, selagi tidak mengganggu keutamaan asnaf. Proses penentuan penerima biasanya dilakukan oleh wakil kariah atau pejabat agama setempat, yang menilai keperluan berdasarkan senarai asnaf yang dikemaskini setiap tahun.

🥩 Kaedah Pembahagian Daging Korban yang Betul

Proses pembahagian daging korban mesti mematuhi prosedur yang ditetapkan bagi memastikan kebersihan, keselamatan, dan keadilan. Berikut merupakan langkah‑langkah utama:

1. Persiapan Penyembelihan – Penyembelih harus mempunyai lesen yang sah serta menggunakan peralatan yang bersih. Penyembelihan dilakukan mengikut syarat syariah, termasuk mengucapkan takbir dan niat.
2. Pencatatan – Setiap ekor yang disembelih direkodkan dalam borang permohonan Skim 1/2026 yang dikeluarkan oleh Yayasan RISDA. Borang ini mengandungi maklumat penyembelih, jenis haiwan, dan jumlah daging.
3. Pemisahan Bahagian – Selepas penyembelihan, daging dipisahkan mengikut nisbah (¼ penyembelih, ¼ asnaf, ¼ keluarga). Bahagian asnaf disimpan dalam bekas bersih dan berlabel “Asnaf”.
4. Pengagihan kepada Asnaf – Wakil kariah bersama pegawai agama mengedarkan daging kepada penerima yang terdaftar. Setiap penerima menandatangani lembaran penerimaan sebagai bukti.
5. Pengedaran Bahagian Penyembelih – Penyembelih boleh mengambil bahagian mereka selepas proses pengagihan asnaf selesai. Daging harus dimasak mengikut kebersihan yang ditetapkan.
6. Laporan Akhir – Semua data pengagihan dimasukkan ke dalam sistem Portal SPP untuk tujuan audit dan pemantauan.

Jika terdapat lebihan daging yang tidak dapat diagihkan dalam masa yang ditetapkan, ia boleh disumbangkan kepada institusi kebajikan atau rumah kebajikan yang memerlukan, selagi mendapat kelulusan daripada pihak berkuasa agama.

🧾 Peranan Penting Peserta Korban dan Wakil

Setiap pihak yang terlibat dalam proses korban mempunyai tanggungjawab khusus:

• Penyembelih – Menyembelih mengikut syarat syariah, memastikan kebersihan, serta mengisi borang permohonan.
• Wakil Kariah – Menyelia proses pembahagian, memastikan keutamaan asnaf dipenuhi, serta mengendalikan rekod penerima.
• Pejabat Agama Negeri – Mengeluarkan panduan tahunan, meluluskan senarai asnaf, dan mengawasi kepatuhan kepada prosedur.
• Pengurus Logistik – Menguruskan penyimpanan, pengangkutan, dan penyaluran daging, memastikan tidak ada pembaziran.
• Pengguna Akhir (Penyembelih) – Mengambil bahagian mereka dengan cara yang bersih, serta tidak menjual daging sebagai upah kerja.

Kesilapan yang sering berlaku ialah penggunaan daging korban sebagai upah kepada tukang lapah atau penyembelih, yang dilarang sebagaimana dinyatakan dalam artikel Kesilapan dan Salah Faham dalam Ibadah Korban. Oleh itu, setiap wakil kariah harus memastikan tiada sebarang pertukaran daging dengan bayaran wang atau barangan.

Pengawasan berterusan oleh Portal SPP dan laporan audit tahunan membantu mengekalkan integriti proses.

🏛️ Pembahagian Daging Korban di Malaysia Tahun 2026

Pada tahun 2026, kerajaan Malaysia memperkenalkan beberapa inisiatif untuk mempermudah pembahagian daging korban. Antara inisiatif utama ialah:

• Skim Bantuan RISDA 2026 – Menggunakan borang dalam talian untuk permohonan, serta menyediakan bantuan logistik kepada penyembelih di kawasan luar bandar.
• Portal MyKasih – Platform digital yang menyenaraikan penerima asnaf dan memudahkan penjejakan daging yang telah diagihkan.
• Kerjasama dengan DVS Kedah – Menyediakan perkhidmatan veterinar dan pemeriksaan kesihatan haiwan sebelum penyembelihan, memastikan daging selamat untuk dimakan.

Proses ini dijalankan secara serentak di seluruh negeri, dengan setiap pejabat agama negeri menyesuaikan jadual penyembelihan mengikut kapasiti kebun dan kemudahan logistik. Sebagai contoh, DVS Kedah menyediakan panduan penternakan dan memastikan haiwan yang disembelih berada dalam keadaan sihat, mengurangkan risiko penyakit pada daging.

Selain itu, Universiti Putra Malaysia (UPM) turut menyumbang dengan penyelidikan veterinar akuatik yang meningkatkan kualiti daging korban melalui teknik pembedahan ikan yang inovatif, walaupun tidak secara langsung berkaitan dengan daging mamalia, ia menunjukkan komitmen negara terhadap keselamatan makanan.

🚫 Kesalahan Lazim dalam Pembahagian Daging Korban

Berikut merupakan beberapa kesilapan yang kerap ditemui dalam proses pembahagian daging korban, berserta cara mengelakkannya:

1. Memberi Daging kepada Bukan Muslim – Daging korban tidak boleh diberikan kepada bukan Muslim. Kesilapan ini sering berlaku apabila tidak ada senarai asnaf yang jelas. Penyelesaian: Pastikan senarai asnaf dikemaskini dan disahkan oleh pejabat agama.
2. Menjadikan Daging Sebagai Upah – Penggunaan daging korban sebagai bayaran kepada tukang lapah atau penyembelih melanggar hadis sahih. Penyelesaian: Bayaran harus dilakukan secara tunai atau melalui kaedah lain yang tidak melibatkan daging.
3. Pengagihan Tidak Mengikut Nisbah – Mengambil lebih daripada satu suku untuk diri sendiri atau keluarga tanpa memberi bahagian yang cukup kepada asnaf. Penyelesaian: Ikuti panduan rasmi tiga bahagian dan catat setiap bahagian secara terperinci.
4. Kekurangan Rekod – Tidak ada dokumentasi yang lengkap mengenai siapa yang menerima daging. Penyelesaian: Gunakan borang Skim 1/2026 dan sistem digital seperti Portal SPP untuk merekod semua transaksi.
5. Pengurusan Logistik yang Lemah – Daging tidak disimpan pada suhu yang betul, menyebabkan pembaziran. Penyelesaian: Pastikan penyimpanan menggunakan peti sejuk atau kaedah sejuk lain mengikut piawaian kebersihan.

Dengan mengelakkan kesilapan di atas, proses pembahagian daging korban dapat dijalankan dengan lebih efisien, adil, dan mematuhi syariat.

❓ Soalan Lazim (FAQ)

Siapakah yang layak menerima daging korban?

Golongan fakir, miskin, orang tua, anak yatim, serta jiran tetangga yang berada dalam keadaan susah layak menerima daging korban mengikut senarai asnaf yang disahkan oleh Majlis Agama Negeri.

Bolehkah daging korban dijual?

Tidak. Daging korban tidak boleh dijual atau diperdagangkan. Ia hanya boleh dimakan oleh penyembelih, ahli keluarga, atau dibahagikan kepada asnaf.

Berapa bahagian daging yang boleh diambil oleh penyembelih?

Penyembelih boleh mengambil sekurang‑kurangnya satu suku (¼) daripada keseluruhan daging, selaras dengan surah Al‑Hajj ayat 28.

Apa yang harus dilakukan jika terdapat lebihan daging yang tidak dapat diagihkan?

Lebihan daging boleh disumbangkan kepada institusi kebajikan atau rumah kebajikan yang memerlukan, selagi mendapat kelulusan daripada pejabat agama setempat.

Bagaimana cara mengisi borang permohonan Skim 1/2026?

Permohonan dimulakan pada 1 Januari 2026 melalui laman web Yayasan RISDA. Borang mengandungi maklumat penyembelih, jenis haiwan, dan jumlah daging. Pastikan semua dokumen dilengkapkan sebelum menghantar.

📝 Kesimpulan

Pembahagian daging korban tahun 2026 di Malaysia dijalankan mengikut rangka hukum Islam, panduan rasmi RISDA, serta arahan mufti negeri, dengan menekankan keadilan, kebersihan, dan keutamaan kepada asnaf, sambil mengelakkan kesilapan yang melanggar syariat.

🔗 Rujukan Paling Autoriti

• Yayasan RISDA — Garis Panduan dan Borang Permohonan Skim 1/2026
• Mufti Perlis — Kesilapan dan Salah Faham dalam Ibadah Korban
• Portal SPP — Sistem Pemantauan Pembahagian Daging Korban
• Amal Qurban — Soalan Lazim Qurban
• Al Khairi Qurban & Aqiqah — Panduan Pengagihan Daging Korban

📍 Penafian

Maklumat dalam artikel ini disediakan berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 dan tidak menggantikan nasihat rasmi daripada pihak berkuasa agama atau agensi kerajaan yang berkenaan.