PJ.2.1 Varian Baharu COVID-19 Dikesan Di Beberapa Benua

🦠 Apa Itu Varian Baharu COVID-19 PJ.2.1?

PJ.2.1 ialah varian baharu SARS-CoV-2 yang pertama kali dikesan di Ontario, Kanada, pada 2 Mei 2026. Varian ini telah dikesan di lapan negara merentasi empat benua — Kanada, Amerika Syarikat, Perancis, Sepanyol, Singapura, Australia, New Zealand, dan Israel — dan kini menjadi tumpuan pemantauan Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) serta badan survelan antarabangsa.

Apa yang menjadikan PJ.2.1 istimewa ialah pengklasifikasian saintifiknya. Para penyelidik menyifatkannya sebagai varian saltasi (saltation variant), iaitu virus yang muncul dengan sejumlah besar perubahan genetik serentak, bukan melalui akumulasi mutasi berperingkat seperti kebanyakan varian sebelum ini. Kajian yang diterbitkan dalam Journal of Infection pada Oktober 2026 oleh Markus Hoffmann dan rakan-rakannya mengesahkan bahawa PJ.2.1 berasal daripada garis keturunan JN.1 (Omicron), khususnya daripada MC.10.1.7 yang beredar sehingga Mei 2025.

Menurut Dr Amit Saraf, Pengarah Perubatan Dalaman di Jupiter Hospital, Thane, India, PJ.2.1 mempunyai protein pepaku (spike protein) yang mengalami banyak mutasi serta keupayaan lebih tinggi untuk berinteraksi dengan reseptor ACE2 — laluan yang digunakan virus untuk memasuki sel manusia. Eksperimen makmal turut menunjukkan kecekapan kemasukan ke dalam sel yang lebih tinggi dalam beberapa jenis sel tertentu.

Namun, Dr Saraf menekankan satu perkara penting: “Varian yang merebak dengan lebih pantas tidak semestinya menyebabkan penyakit yang lebih teruk.” Kajian yang sama tidak menemui bukti bahawa PJ.2.1 mempunyai keupayaan jauh lebih tinggi untuk mengelak antibodi yang dihasilkan melalui tindak balas vaksin.

Ciri	PJ.2.1	Varian Omicron Biasa
Klasifikasi	Varian saltasi (perubahan genetik serentak)	Akumulasi mutasi berperingkat
Garis keturunan induk	JN.1 melalui MC.10.1.7	Berbagai garis keturunan Omicron
Mutasi spike protein	Banyak mutasi serentak	Sedikit demi sedikit
Pengikatan reseptor ACE2	Peningkatan ketara	Sederhana
Keupayaan mengelak antibodi	Tidak ketara meningkat	Berbagai tahap
Tarikh penemuan pertama	2 Mei 2026, Ontario, Kanada	Berbagai tarikh mengikut varian

Perbezaan utama antara PJ.2.1 dan varian Omicron sedia ada terletak pada cara ia berevolusi. Kebanyakan varian sebelum ini muncul melalui pengumpulan mutasi kecil secara beransur-ansur sepanjang bulan atau tahun. PJ.2.1 pula “melompat” dengan banyak perubahan genetik dalam satu masa — pola yang dianggap berlaku semasa jangkitan berterusan sebelum virus kembali menular dalam komuniti.

🌍 Di Benua Mana PJ.2.1 Dikesan?

Penyebaran PJ.2.1 kini meliputi empat benua utama: Amerika Utara, Eropah, Asia, dan Oseania. Menurut laporan yang disahkan, varian ini telah dikesan di lapan negara. Berikut adalah ringkasan lengkap penyebarannya:

Benua	Negara	Lokasi Spesifik	Tarikh Kunci
Amerika Utara	Kanada	Ontario, Alberta, British Columbia, New Brunswick	2 Mei 2026 (penemuan pertama)
Amerika Utara	Amerika Syarikat	New York City, California, Arizona, New Jersey, Virginia, Carolina Utara, Missouri, Oklahoma, Colorado, Florida	30 Jun 2026 (kes pertama NYC)
Eropah	Perancis	Tidak dinyatakan secara spesifik	Tidak dinyatakan
Eropah	Sepanyol	Catalunya, Basque Country, Madrid	Tidak dinyatakan
Asia	Singapura	Tidak dinyatakan secara spesifik	Tidak dinyatakan
Asia	Israel	Tidak dinyatakan secara spesifik	Tidak dinyatakan
Oseania	Australia	Tidak dinyatakan secara spesifik	Tidak dinyatakan
Oseania	New Zealand	Tidak dinyatakan secara spesifik	Tidak dinyatakan

Kanada menjadi titik permulaan penyebaran PJ.2.1. Selepas Ontario, varian ini turut dikesan di tiga provinsi lain. Amerika Syarikat pula mencatat kes pertama di New York City pada 30 Jun 2026, sebelum merebak ke sekurang-kurangnya sembilan negeri lagi.

Di Eropah, Sepanyol menunjukkan corak yang paling membimbangkan kerana terdapat bukti rantaian penularan tempatan di Catalunya, Basque Country, dan Madrid. Ini bermakna varian ini bukan sekadar kes pengembara yang diimport, tetapi sudah beredar dalam komuniti tempatan.

Di Asia, Singapura menjadi negara pertama di rantau ini yang mengesan PJ.2.1. Kehadiran varian ini di Singapura menjadikannya titik masuk yang paling mungkin ke negara-negara jiran, termasuk Indonesia dan Malaysia. Setakat ini, Kementerian Kesihatan Indonesia (Kemenkes) mengesahkan bahawa PJ.2.1 belum dikesan masuk ke Indonesia dan tiada langkah pencegahan khusus yang diarahkan.

💡 Tip: Semak maklumat terkini tentang varian COVID-19 melalui Dashboard Varian WHO untuk mendapatkan data rasmi yang dikemas kini secara berkala.

🧬 Ciri Mutasi PJ.2.1 yang Sedang Dipantau

Untuk memahami mengapa PJ.2.1 mendapat perhatian, kita perlu melihat lebih dekat pada profil mutasinya. Berikut adalah perbandingan ciri utama PJ.2.1 dengan varian-varian lain yang sedang beredar:

Aspek	PJ.2.1	Varian Lain yang Sedang Dipantau
Jenis evolusi	Saltasi (lompatan genetik)	Akumulasi berperingkat
Pengikatan reseptor ACE2	Peningkatan ketara — lebih berkesan mengikat sel manusia	Sederhana
Mengelak antibodi vaksin	Tidak meningkat secara signifikan	Ada varian yang meningkat
Kesan terhadap keterukan penyakit	Tiada bukti meningkat	Berbagai tahap
Status klasifikasi WHO	Belum disenaraikan secara rasmi sebagai VUM/VOI (setakat kemas kini dashboard WHO 27-28 Julai 2026)	XFG, NB.1.8.1, PQ.16.1.1, BA.3.2 disenaraikan sebagai VUM
Keupayaan kemasukan sel	Lebih tinggi dalam beberapa jenis sel tertentu (data makmal)	Berbagai tahap

Kajian awal yang diterbitkan dalam Journal of Infection menunjukkan bahawa penyebaran PJ.2.1 lebih berkaitan dengan peningkatan pengikatan reseptor ACE2 berbanding keupayaan mengelak antibodi. Ini adalah penemuan penting kerana ia bermakna vaksin sedia ada masih dijangka memberikan perlindungan terhadap jangkitan teruk.

Sebuah kajian oleh saintis China yang diterbitkan pada September 2026 melaporkan bahawa PJ.2.1 telah mencapai “penyebaran antara benua yang pesat”. Kajian yang sama turut mendapati PJ.2.1 lebih berkesan mengikat ACE2 berbanding varian lain. Data survelan air sisa di Amerika Syarikat pula menunjukkan PJ.2.1 sebagai varian COVID-19 yang paling cepat berkembang pada masa analisis dijalankan.

Dr Amit Saraf menjelaskan bahawa walaupun PJ.2.1 mempunyai keupayaan kemasukan sel yang lebih tinggi, “kajian itu tidak mendapati PJ.2.1 mempunyai keupayaan yang jauh lebih tinggi untuk mengelak antibodi yang dihasilkan melalui tindak balas vaksin yang disesuaikan dengan varian berkenaan.” Perbezaan ini kritikal untuk difahami kerana ia menentukan sama ada vaksin semasa masih relevan.

Secara ringkasnya, profil mutasi PJ.2.1 boleh dirumuskan seperti berikut: virus ini lebih “cekap” memasuki sel manusia, tetapi tidak lebih “pandai” mengelak pertahanan imun yang telah terbentuk melalui vaksinasi atau jangkitan terdahulu. Ini adalah pola tipikal evolusi SARS-CoV-2 ke arah penularan tinggi tetapi virulensi rendah.

📈 Sejauh Mana PJ.2.1 Merebak?

Setakat November 2026, PJ.2.1 telah dikesan di lapan negara merentasi empat benua. Namun, angka sebenar mungkin lebih tinggi kerana kapasiti survelan genomik berbeza antara negara. Berikut adalah data penyebaran yang tersedia:

Metrik	Data	Konteks
Bilangan negara terlibat	8 negara	4 benua: Amerika Utara, Eropah, Asia, Oseania
Proporsi sampel Ontario	25.2%	Tempoh 20 September – 17 Oktober 2026
Jangkitan global kumulatif (COVID-19)	~780 juta	Semua varian, bukan PJ.2.1 sahaja
Kematian global berkaitan COVID-19	~7 juta	Semua varian sepanjang pandemik
Jangkitan baharu global (28 hari hingga 18 Okt 2026)	56,471	Penurunan >35,000 berbanding bulan sebelumnya
Kadar positif ujian COVID-19 global	~4%	Berbanding ~45% pada puncak pandemik
Unjuran ED visits AS (minggu berakhir 14 Nov 2026)	0.51%	95% PI: 0.31–0.83%
Unjuran kemasukan hospital AS (minggu berakhir 14 Nov 2026)	~5,000	Julat: 3,400–7,200

Angka 25.2% di Ontario menunjukkan bahawa PJ.2.1 sudah menjadi varian yang signifikan di wilayah penemuannya. Namun, angka ini berasal daripada satu sumber sahaja dan perlu disahkan dengan data rasmi GISAID atau Public Health Agency of Canada (PHAC).

Di peringkat global, situasi COVID-19 secara keseluruhannya menunjukkan trend penurunan. Jangkitan baharu dalam tempoh 28 hari sehingga 18 Oktober 2026 berjumlah 56,471 kes — penurunan lebih 35,000 berbanding bulan sebelumnya. Kadar positif ujian global kini menghampiri 4%, jauh berbanding kira-kira 45% pada puncak pandemik.

Di Amerika Syarikat, unjuran CDC menunjukkan bahawa peratusan lawatan ke jabatan kecemasan (ED) berkaitan COVID-19 untuk minggu berakhir 14 November 2026 dijangka sekitar 0.51%, sedikit meningkat daripada 0.48% pada minggu berakhir 31 Oktober 2026. Jangkaan kemasukan hospital pula sekitar 5,000 kes, berbanding 4,500 yang telah dilaporkan.

Di Kesatuan Eropah, data ECDC untuk minggu 41-42 tahun 2026 menunjukkan bahawa XFG kekal sebagai varian dominan dengan proporsi median 61.6%, diikuti BA.2.86 (21.6%), NB.1.8.1 (5.1%), dan BA.3.2 (0.0%). PJ.2.1 belum disenaraikan dalam klasifikasi rasmi ECDC setakat kemas kini 30 Oktober 2026.

Di Malaysia pula, Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) merekod 9,682 kes COVID-19 pada Epidemiological Week 19/2026, iaitu penurunan 12.6% berbanding tempoh sama tahun sebelumnya. Yang lebih melegakan, tiada kematian COVID-19 direkodkan di Malaysia pada tahun 2026 setakat data yang tersedia.

🤒 Gejala PJ.2.1 dan Perkara yang Perlu Diperhatikan

Setakat ini, tiada profil gejala unik atau khas yang dikaitkan secara eksklusif dengan PJ.2.1. Gejala yang dilaporkan menyerupai influenza atau selesema biasa, menjadikannya sukar dibezakan berdasarkan gejala semata-mata.

Gejala	Kekerapan	Catatan
Demam	Umum	Sama seperti COVID-19 lain
Batuk	Umum	Sama seperti COVID-19 lain
Sakit tekak	Umum	Prof Elena Malinnikova menyatakan mungkin lebih teruk berbanding varian lain (satu sumber)
Hidung tersumbat	Umum	Sama seperti selesema
Sakit kepala	Umum	Sama seperti COVID-19 lain
Nyeri otot dan sendi	Umum	Sama seperti COVID-19 lain
Kelelahan	Umum	Prof Malinnikova menyatakan mungkin lebih berpanjangan (satu sumber)
Kehilangan deria rasa/bau	Kurang kerap	Dilaporkan oleh sebahagian kecil pesakit
Sesak napas	Kurang kerap	Perlu perhatian perubatan
Gangguan pencernaan	Kurang kerap	Dilaporkan oleh sebahagian kecil pesakit

WHO telah menegaskan bahawa gejala COVID-19 termasuk PJ.2.1 sukar dibezakan daripada influenza dan jangkitan saluran pernafasan lain. Oleh itu, diagnosis berdasarkan gejala sahaja tidak boleh diharapkan. Ujian antigen atau PCR diperlukan untuk mengenal pasti jenis virus dengan tepat, manakala penjujukan genomik diperlukan untuk mengesahkan varian spesifik.

Penemuan bahawa PJ.2.1 lebih kerap dikesan pada kelompok usia lanjut, terutama 70 tahun ke atas, perlu ditafsirkan dengan berhati-hati. Corak ini konsisten dengan tabiat pengujian — lansia lebih kerap diuji apabila mengalami gejala — dan tidak semestinya menunjukkan kerentanan biologi khusus terhadap varian ini. Walau bagaimanapun, lansia, individu dengan sistem imun lemah, dan pesakit dengan penyakit penyerta seperti diabetes, penyakit jantung, dan penyakit pernafasan kronis tetap berisiko lebih tinggi mengalami komplikasi COVID-19 yang teruk.

💡 Tip: Jika anda mengalami gejala seperti demam, batuk, atau sakit tekak, jangan membuat kesimpulan sendiri. Dapatkan ujian antigen atau PCR untuk pengesahan. Rujuk Laman Rasmi Kementerian Kesihatan Malaysia untuk panduan ujian terkini.

🔬 Pemantauan PJ.2.1 oleh Pihak Kesihatan

Pemantauan PJ.2.1 dijalankan oleh pelbagai agensi kesihatan di peringkat global, serantau, dan nasional. Berikut adalah ringkasan peranan setiap badan:

Agensi	Peranan Pemantauan	Status Terkini
WHO	Pemantauan global melalui CoViNet dan TAG-VE	Dashboard rasmi WHO (dikemas kini 27-28 Julai 2026) belum menyenaraikan PJ.2.1 sebagai VUM/VOI secara formal
ECDC	Klasifikasi varian untuk EU/EEA	PJ.2.1 belum disenaraikan dalam klasifikasi rasmi setakat 30 Oktober 2026
CDC (AS)	Survelan genomik dan unjuran	Memantau melalui survelan air sisa dan data klinikal
Kemenkes Indonesia	Survelan varian nasional	PJ.2.1 belum dikesan di Indonesia; varian dominan ialah XFG.5.1.7 dan RF.5
KKM Malaysia	Survelan genomik dan epidemiologi	Situasi COVID-19 stabil; 0 kematian pada 2026
Public Health Scotland	Survelan varian UK	Memantau VUM dan VOI yang tersenarai

Terapat satu percanggahan penting yang perlu diberi perhatian. Banyak laporan media menyatakan bahawa WHO “memantau rapi” PJ.2.1, namun dashboard rasmi WHO setakat kemas kini 27-28 Julai 2026 tidak menyenaraikan PJ.2.1 dalam senarai rasmi Variants Under Monitoring (VUM) atau Variants of Interest (VOI). Senarai VUM terkini WHO ialah PQ.16.1.1, NB.1.8.1, XFG, dan BA.3.2.

Ini mungkin bermakna PJ.2.1 dipantau secara tidak formal di bawah rangkaian CoViNet tanpa klasifikasi rasmi, atau bahawa ia dimasukkan selepas tarikh kemas kini dashboard tersebut. Pembaca dinasihatkan untuk merujuk pengumuman WHO terkini selepas Julai 2026 untuk kepastian status terkini varian ini.

Di peringkat nasional, Kementerian Kesihatan Malaysia terus menjalankan survelan genomik melalui buletin epidemiologi yang diterbitkan secara berkala. Pembaca boleh mengakses portal rasmi KKM untuk mendapatkan buletin epidemiologi terkini dan maklumat rasmi tentang situasi penyakit berjangkit di Malaysia.

Di Indonesia, Kemenkes mengesahkan bahawa pemantauan terhadap penyakit menular yang berpotensi menimbulkan wabah atau kejadian luar biasa (KLB) tetap dijalankan, tetapi tiada penanganan khusus yang diarahkan untuk PJ.2.1 memandangkan varian ini belum dikesan masuk ke negara tersebut. Data pemantauan varian nasional Indonesia bagi tempoh September 2025 hingga Jun 2026 menunjukkan varian dominan ialah XFG.5.1.7 dan RF.5, masing-masing dengan proporsi 50%.

Satu cabaran yang dihadapi oleh badan pemantauan ialah kemerosotan infrastruktur data survelan global. Sejak GISAID menamatkan bekalan data kepada outbreak.info pada Januari 2025, kemas kini data survelan bebas telah terjejas. Ini menjejaskan ketelusan data yang digunakan oleh penyelidik bebas untuk memantau evolusi virus.

❓ Soalan Lazim (FAQ)

Adakah PJ.2.1 lebih berbahaya berbanding varian COVID-19 lain?

Setakat ini, tiada bukti kukuh bahawa PJ.2.1 menyebabkan penyakit lebih parah berbanding varian sedia ada. Kajian awal konsisten menunjukkan bahawa walaupun varian ini lebih mudah masuk sel manusia melalui pengikatan ACE2 yang lebih baik, ia tidak lebih baik mengelak antibodi vaksin dan tidak dikaitkan dengan peningkatan keterukan penyakit.

Adakah vaksin COVID-19 masih berkesan terhadap PJ.2.1?

Ya, vaksin sedia ada dijangka masih berkesan. Kajian dalam Journal of Infection mendapati PJ.2.1 tidak mempunyai keupayaan yang jauh lebih tinggi untuk mengelak antibodi yang dihasilkan melalui vaksinasi. Vaksin Pfizer terkini (Comirnaty LP.8.1) juga dijangka masih memberikan perlindungan.

Adakah PJ.2.1 sudah dikesan di Malaysia?

Setakat data yang tersedia bagi tahun 2026, tiada pengesahan rasmi daripada Kementerian Kesihatan Malaysia tentang kehadiran PJ.2.1 di negara ini. Situasi COVID-19 Malaysia kekal stabil dengan 9,682 kes pada EW 19/2026 dan tiada kematian direkodkan pada tahun 2026. Pembaca boleh menyemak maklumat terkini di portal rasmi KKM.

Bagaimana cara membezakan gejala PJ.2.1 daripada selesema biasa?

Secara klinikal, hampir mustahil untuk membezakannya berdasarkan gejala semata-mata kerana gejala PJ.2.1 menyerupai influenza dan selesema biasa. WHO menegaskan bahawa ujian antigen atau PCR diperlukan untuk pengesahan, manakala penjujukan genomik diperlukan untuk mengesahkan varian spesifik.

Adakah perlu panik dengan kemunculan PJ.2.1?

Tidak. Data menunjukkan bahawa walaupun PJ.2.1 merebak dengan pantas, ia tidak menyebabkan penyakit lebih teruk. Kadar positif ujian global hanya sekitar 4% berbanding 45% pada puncak pandemik, dan jangkitan baharu global menunjukkan trend penurunan. Kekal waspada, ikut amalan kebersihan, dan dapatkan vaksinasi jika layak — itu sudah memadai.

Bilakah PJ.2.1 akan diklasifikasikan secara rasmi oleh WHO?

Belum diumumkan secara rasmi pada tahun 2026. Dashboard WHO setakat kemas kini Julai 2026 belum menyenaraikan PJ.2.1 sebagai VUM atau VOI. Pembaca dinasihatkan untuk merujuk Dashboard Varian WHO untuk sebarang kemas kini terkini.

📝 Kesimpulan

PJ.2.1 ialah varian saltasi baharu COVID-19 yang telah dikesan di lapan negara merentasi empat benua sejak penemuannya di Ontario, Kanada, pada Mei 2026, dan walaupun ia mempunyai keupayaan pengikatan reseptor ACE2 yang lebih tinggi serta penyebaran yang pantas, tiada bukti kukuh bahawa varian ini menyebabkan penyakit lebih parah atau mengelak antibodi vaksin — menjadikan pemantauan berterusan oleh WHO, ECDC, CDC, dan agensi kesihatan nasional sebagai langkah yang wajar tanpa perlu panik berlebihan.

🔗 Rujukan Paling Autoriti

• WHO COVID-19 Dashboard — Data Varian Rasmi
• WHO — Tracking SARS-CoV-2 Variants
• ECDC — SARS-CoV-2 Variants of Concern
• CDC — COVID-19 Ensemble Forecasts
• Kementerian Kesihatan Malaysia — Portal Rasmi

📍 Penafian

Artikel ini disusun berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 daripada pelbagai sumber berita, laporan rasmi, dan kajian saintifik. Maklumat mungkin berubah dari semasa ke semasa. Untuk keputusan kesihatan peribadi, sila rujuk pengumuman rasmi WHO atau Kementerian Kesihatan Malaysia serta berunding dengan profesional kesihatan bertauliah.