Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
Cara Tukar Tarikh Masihi Ke Hijrah Ikut Takwim Semasa
📅 Apa Maksud Tarikh Masihi dan Tarikh Hijrah?
Situasi: Anda sedang mengisi borang haji atau mendaftar perkahwinan di pejabat agama, lalu diminta menulis tarikh lahir mengikut kalendar Hijrah. Namun, di tangan hanya ada kad pengenalan dengan tarikh Masihi. Ramai tertanya-tanya, apakah bezanya dua sistem ini sebenarnya.
Menurut sumber rasmi, kalendar Hijrah ialah kalendar lunar atau qamariah yang dikira berdasarkan pergerakan bulan mengelilingi bumi. Ia mengandungi 12 bulan bermula Muharram hingga Zulhijjah. Satu tahun Hijrah biasa mempunyai 354 hari, manakala tahun lompat mempunyai 355 hari.
Berdasarkan kenyataan media Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui portal Kalendar Islam e-Solat, kalendar Masihi pula berasaskan pergerakan bumi mengelilingi matahari dengan 12 bulan dari Januari hingga Disember dan jumlah hari 365 atau 366.
Nama “Hijrah” diambil sempena penghijrahan Nabi Muhammad SAW dari Makkah ke Madinah pada tahun 622 Masihi. Peristiwa itu menjadi titik permulaan kalendar Islam iaitu 1H. Oleh kerana beza panjang tahun kira-kira 11 hari, tarikh Islam beranjak lebih awal setiap tahun dalam kalendar Masihi.
| Aspek | Kalendar Hijrah (Qamariah) | Kalendar Masihi (Syamsiah) |
|---|---|---|
| Asas pengiraan | Pergerakan bulan mengelilingi bumi | Pergerakan bumi mengelilingi matahari |
| Bilangan bulan | 12 bulan (Muharram–Zulhijjah) | 12 bulan (Januari–Disember) |
| Hari setahun | 354 (biasa) / 355 (lompat) | 365 (biasa) / 366 (lompat) |
| Titik permulaan | 622M (Hijrah Nabi SAW ) | Kelahiran Nabi Isa dianggar rujukan |
| Contoh tarikh 2026 | 1 Muharram 1448H = 17 Jun 2026 | 17 Jun 2026 = 1 Muharram 1448H |
Jadual di atas merumuskan perbezaan asas yang perlu difahami sebelum melakukan sebarang penukaran tarikh. Masyarakat perlu sedar bahawa sistem qamariah tidak tetap pada musim seperti sistem syamsiah.
“Kalendar Hijrah adalah kalendar lunar/qamariah yang dikira berdasarkan kepada pergerakan bulan mengelilingi Matahari.” — petikan dari portal rasmi JAKIM
Perbezaan ini menjelaskan mengapa Ramadan dan Aidilfitri tidak jatuh pada tarikh sama setiap tahun Masihi. Dalam tempoh 33 tahun, seluruh perayaan Islam akan melengkap semua musim.
🔄 Cara Tukar Tarikh Masihi ke Hijrah Ikut Takwim Semasa
Situasi: Anda membuka telefon pintar selepas solat Maghrib, ingin menyemak tarikh Hijrah hari ini untuk mencatat dalam buku agenda. Tetapi aplikasi papar tarikh berbeza dengan jiran yang rujuk laman mufti. Bagaimanakah cara betul?
Berdasarkan kenyataan media pelbagai portal, penukaran tarikh boleh dilakukan melalui dua kaedah utama iaitu secara dalam talian menggunakan penukar tarikh, atau secara manual merujuk takwim bercetak yang dikeluarkan pihak berautoriti.
Menurut sumber rasmi, portal E-Falak JAKIM menyediakan kalkulator umur dan takwim yang membantu penukaran Masihi ke Hijrah. Pengguna hanya perlu masukkan tarikh dan sistem memaparkan padanan tarikh Islam.
Data dari laman komuniti seperti Kiramatic menunjukkan penukar dalam talian membenarkan penukaran dua hala iaitu Masihi ke Hijrah dan sebaliknya. Semua pengiraan dilakukan terus dalam pelayar tanpa hantar data ke pelayan. Namun, kaedah ini menggunakan pengiraan astronomi standard, bukan pengisytiharan rasmi Malaysia.
Bagi mendapatkan tarikh paling tepat mengikut takwim semasa Malaysia, rujuk Kalendar Islam e-Solat yang menggunakan kriteria Imkanur-Rukyah. Berikut ialah langkah asas penukaran secara digital:
- Masuk ke portal rasmi JAKIM atau laman mufti negeri seperti Kalendar Hijrah Mufti Melaka.
- Cari widget penukar tarikh atau ruang semakan takwim bulan semasa.
- Masukkan tarikh Masihi yang ingin ditukar (contoh: 9 Oktober 2026).
- Sistem atau jadual akan paparkan tarikh Hijrah padanan (28 Rabiulakhir 1448H menurut Mufti Melaka).
- Sahkan dengan pengisytiharan Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja bagi bulan Ramadan, Syawal dan Zulhijjah.
| Kaedah Penukaran | Contoh Platform | Kriteria Digunakan | Status Rasmi Malaysia |
|---|---|---|---|
| Dalam talian rasmi | e-Solat JAKIM | Imkanur-Rukyah (3°; 6.4°) | Rasmi |
| Dalam talian negeri | Mufti Melaka | Imkanur-Rukyah tempatan | Rasmi negeri |
| Penukar pihak ketiga | Kiramatic / Calculator Malaysia | Umm al-Qura / astronomi | Tidak rasmi |
| Widget masjid | Masjid Temerloh Jaya | Rujuk JAKIM sah | Panduan sahaja |
Jadual perbandingan di atas penting supaya pengguna tidak keliru antara penukar rasmi dan tidak rasmi. Percanggahan satu hingga dua hari sering berlaku kerana kaedah pengiraan berbeza.
💡 Tip: Untuk urusan rasmi seperti nikah kahwin atau haji, sentiasa rujuk Portal e-Solat atau mufti negeri, bukan penukar pihak ketiga.
Menurut sumber rasmi, tarikh Hijrah bermula selepas waktu Maghrib, bukan tengah malam. Justeru, 1 Muharram 1448H secara rasmi bermula Maghrib 16 Jun 2026 walaupun tarikh Masihi yang dicatat ialah 17 Jun 2026.
🌙 Faktor yang Mempengaruhi Padanan Tarikh Hijrah
Situasi: Anda terkejut melihat rakan di Indonesia mula puasa sehari lebih awal, sedangkan Malaysia masih belum masuk Ramadan. Mengapakah padanan tarikh Hijrah berbeza antara negara?
Berdasarkan kenyataan media Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, penentuan awal bulan Hijrah di Malaysia menggunakan kaedah Imkan al-Rukyah sejak 1995. Ia gabungan rukyah (pemerhatian hilal) dan hisab falak yang dilaksanakan Jawatankuasa Falak setiap negeri.
Menurut sumber rasmi, kriteria baharu MABIMS iaitu ketinggian hilal 3 darjah dan elongasi 6.4 darjah diterima melalui penandatanganan ad referendum pada 8 Disember 2021 oleh Malaysia, Brunei, Indonesia dan Singapura. Namun, praktis di lapangan masih berbeza.
Data berita menunjukkan Singapura menggunakan kaedah hisab sepenuhnya sejak 1974 kerana tidak pernah merekodkan kejayaan melihat anak bulan. Indonesia pula berpecah antara NU yang guna rukyah dan Muhammadiyah yang guna hisab, menyebabkan Ramadan 1447H jatuh 18 Februari bagi Muhammadiyah tetapi 19 Februari bagi kerajaan.
| Negara | Kaedah Utama | Awal Ramadan 1447H | Kriteria |
|---|---|---|---|
| Malaysia | Imkan al-Rukyah (rukyah + hisab) | 19 Februari 2026 | 3°; 6.4° |
| Indonesia (NU) | Rukyah + hisab | 19 Februari 2026 | 3°; 6.4° |
| Indonesia ( Muhammad iyah) | Hisab | 18 Februari 2026 | Hisab bebas |
| Singapura | Hisab sepenuhnya | Belum diumumkan secara rasmi pada tahun 2026 | Imkanur-Rukyah rujukan |
Jadual di atas memaparkan bagaimana faktor kaedah penentuan mempengaruhi padanan tarikh. Di Malaysia, pengisytiharan dibuat oleh Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja bagi bulan kritikal seperti Ramadan dan Syawal.
“Penentuan awal bulan hijri khususnya bagi Ramadan, Syawal dan Zulhijjah dilaksanakan melalui kaedah Imkan al-Rukyah, iaitu gabungan antara rukyah (pemerhatian hilal) dan hisab falak.” — Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan
Selain kaedah, faktor geografi dan cuaca mencerap hilal turut memberi kesan. Awan tebal boleh halang rukyah fizikal, lalu hisab falak digunakan sebagai asas sokongan. Ini menjelaskan mengapa tarikh “hari ini” dalam penukar pihak ketiga berbeza dengan takwim rasmi.
🕌 Cara Semak Tarikh Hijrah dalam Takwim Rasmi Malaysia
Situasi: Anda di pejabat pos menjelang akhir tahun, perlu cop tarikh Hijrah pada surat rasmi. Namun takwim dinding sudah lusuh. Cara paling cepat ialah semak dalam talian.
Menurut sumber rasmi, Kalendar Islam e-Solat memaparkan tarikh penting dan padanan bulan Hijrah–Masihi bagi seluruh Malaysia. Portal ini dikemaskini JAKIM dan menjadi rujukan utama agensi kerajaan.
Berdasarkan kenyataan media, Jabatan Mufti negeri juga sediakan kalendar dalam talian seperti Kalendar Hijrah Mufti Melaka yang terus memaparkan tarikh Hijrah hari semasa. Pada 9 Oktober 2026, laman itu merekodkan 28 Rabiulakhir 1448H.
Data rasmi PDF Mufti Wilayah bertarikh September 2025 juga memaparkan takwim penuh 2026 Masihi padan 1447–1448 Hijrah. Pengguna boleh muat turun Tarikh Penting Islam 2026 untuk rujukan fizikal.
| Portal Rasmi | Fungsi | Pautan |
|---|---|---|
| JAKIM e-Solat | Kalendar Islam, penukar, waktu solat | Portal e-Solat |
| Mufti Wilayah | PDF takwim dan falak FAQ | Takwim 2026 |
| Mufti Melaka | Kalendar Hijrah harian | Kalendar Hijrah |
| MAINS | Takwim 1448 Hijri negeri | Takwim MAINS |
Jadual tersebut menyenaraikan empat pintu rasmi yang boleh diakses orang awam. Setiap negeri mempunyai mufti sendiri, namun kriteria Imkanur-Rukyah kekal seragam di seluruh Malaysia.
💡 Tip: Simpan pautan E-Falak JAKIM di penanda buku telefon untuk semakan pantas bila-bila masa.
Menurut sumber rasmi, aplikasi mudah alih seperti mySolat dan Smart Quran turut menyokong paparan takwim. Namun, untuk cetakan rasmi, muat turun PDF dari laman mufti adalah lebih dipercayai.
📆 Contoh Penukaran Tarikh Masihi ke Hijrah
Situasi: Anda ingin menjemput saudara ke majlis akikah anak pada 25 Ogos 2026. Untuk kad jemputan versi Arab, perlu tulis tarikh Hijrah. Bagaimanakah menukarnya?
Berdasarkan kenyataan media JAKIM, 25 Ogos 2026 bersamaan 12 Rabiulawal 1448H iaitu Maulidur Rasul. Ini direkodkan dalam Kalendar Islam e-Solat sebagai hari kebesaran.
Sebagai contoh kedua, 17 Jun 2026 ialah 1 Muharram 1448H (Awal Muharram). Namun secara teknis, tarikh Hijrah bermula Maghrib 16 Jun. Jadi jika majlis sebelum Maghrib 16 Jun, tarikh Hijrah masih 30 Zulhijjah 1447H.
Data dari Mufti Melaka menunjukkan 9 Oktober 2026 = 28 Rabiulakhir 1448H. Sementara penukar Kiramatic bagi 8 Oktober 2026 memaparkan 26 Rabiulakhir, dan Calculator Malaysia bagi 6 Oktober 2026 memaparkan 24 Rabiul Akhir. Percanggahan ini wujud kerana penggunaan Umm al-Qura.
| Tarikh Masihi | Tarikh Hijrah (Rasmi MY) | Sumbers | Catatan |
|---|---|---|---|
| 17 Jan 2026 | 27 Rejab 1447H | JAKIM | Israk Mikraj |
| 19 Feb 2026 | 1 Ramadan 1447H | JAKIM | Awal Ramadan |
| 21 Mac 2026 | 1 Syawal 1447H | JAKIM | Aidilfitri |
| 17 Jun 2026 | 1 Muharram 1448H | JAKIM | Maal Hijrah |
| 25 Ogos 2026 | 12 Rabiulawal 1448H | JAKIM | Maulidur Rasul |
| 9 Okt 2026 | 28 Rabiulakhir 1448H | Mufti Melaka | Semakan harian |
Jadual contoh di atas memudahkan orang awam membuat rujukan pantas. Ambil perhatian bahawa tarikh kritikal tertakluk kepada pengisytiharan Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja.
“Oleh kerana tahun Hijrah kira-kira 11 hari lebih pendek daripada tahun Masihi, tarikh-tarikh penting dalam Islam — seperti Ramadan, Hari Raya dan musim Haji — beranjak lebih awal setiap tahun dalam kalendar Masihi.” — Kiramatic
Untuk tarikh lahir, widget Masjid Temerloh Jaya membantu tukar secara automatik. Namun, pengesahan rasmi tetap rujuk Unit Falak JAKIM.
📍 Perbezaan Tarikh Hijrah Mengikut Lokasi dan Kaedah Kiraan
Situasi: Anda berada di Johor Bharu, melihat televisyen Saudi umumkan Syawal. Namun Malaysia baru sahaja berbuka puasa. Ini situasi biasa setiap tahun.
Menurut sumber rasmi, Malaysia mengguna pakai Imkan al-Rukyah dengan kriteria 3 darjah dan 6.4 darjah elongasi. Arab Saudi pula menggunakan takwim Umm al-Qura yang boleh berbeza satu hari. Penukar dalam talian seperti Al-Harameen berpandukan Umm al-Qura.
Berdasarkan kenyataan media, negara MABIMS sepakat gunakan kriteria sama, namun kedaulatan setiap negara menetapkan tarikh sendiri. Singapura hisab sejak 1974, Indonesia berbeza antara pertubuhan. Ini menyebabkan lokasi berbeza hasil kiraan tidak seragam.
Data dossier menunjukkan Rabiul Akhir 1448H mengikut Al-Harameen merangkumi 12 September–11 Oktober 2026 (30 hari). Mufti Melaka pada 9 Oktober 2026 catat 28 Rabiulakhir, selari dengan Umm al-Qura kerana bulan itu 30 hari. Namun, penukar Kiramatic bagi 8 Oktober catat 26, mungkin kerana algoritma lompat berbeza.
| Lokasi / Kaedah | Tarikh 9 Okt 2026 (Hijrah) | Asas |
|---|---|---|
| Malaysia (Mufti Melaka) | 28 Rabiulakhir 1448H | Imkanur-Rukyah tempatan |
| Umm al-Qura (Al-Harameen) | 28 Rabiul Akhir 1448H | Takwim Saudi |
| Kiramatic (8 Okt) | 26 Rabiulakhir 1448H | Astronomi pelayar |
| Calculator MY (6 Okt) | 24 Rabiul Akhir 1448H | Umm al-Qura kiraan |
Jadual perbezaan lokasi dan kaedah di atas menjelaskan mengapa pengguna perlu berhati-hati. Bagi urusan ibadah di Malaysia, rujuk Portal e-Solat sahaja.
💡 Tip: Jika tinggal berhampiran sempadan, jangan ikut pengumuman negara jiran untuk puasa atau raya kecuali ada arahan mufti tempatan.
Menurut sumber rasmi, sebelum 1969 Malaysia guna Takwim Istilahi, kemudian fasa Ijtimak Hakiki dan Wujudul al-Hilal. Evolusi ini menunjukkan kaedah kiraan bukan statik, sebaliknya berubah mengikut ketepatan sains falak.
❓ Soalan Lazim (FAQ)
Apakah beza kalendar Hijrah dan Masihi?
Kalendar Hijrah berasaskan peredaran bulan dengan 354 atau 355 hari setahun, manakala Masihi berasaskan peredaran bumi mengelilingi matahari dengan 365 atau 366 hari. Hijrah bermula 622M sempena penghijrahan Nabi SAW.
Bagaimanakah cara tukar tarikh lahir Masihi ke Hijrah?
Guna widget rasmi seperti E-Falak JAKIM atau Masjid Temerloh Jaya. Masukkan hari, bulan, tahun lahir Masihi, then sistem paparkan tarikh Hijrah padanan.
Mengapakah tarikh Hijrah dalam apps berbeza dengan jiran?
Percanggahan berlaku kerana penukar pihak ketiga guna Umm al-Qura atau astronomi, manakala Malaysia guna Imkanur-Rukyah. Rujuk Mufti Melaka untuk tarikh harian rasmi.
Bilakah 1 Muharram 1448H jatuh?
Menurut sumber rasmi JAKIM, 1 Muharram 1448H jatuh pada 17 Jun 2026 (Rabu), bermula selepas Maghrib 16 Jun 2026. Sambutan Maal Hijrah peringkat kebangsaan diadakan di Masjid Putra, Putrajaya.
Adakah takwim Hijrah 2027 sudah diumumkan?
Awal Muharram 2027 dijangka 6 Jun (Ahad) dengan cuti gantian 8 Jun, namun data penuh 1449H belum diumumkan secara rasmi pada tahun 2026. Rujuk Portal e-Solat kelak.
Siapa berautoriti isytihar awal Ramadan di Malaysia?
Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja berdasarkan syor Jawatankuasa Falak negeri dan JAKIM. Pengumuman dibuat melalui media rasmi selepas cerapan hilal.
📝 Kesimpulan
Penukaran tarikh Masihi ke Hijrah perlu merujuk takwim rasmi Malaysia yang menggunakan kaedah Imkanur-Rukyah bagi mengelak percanggahan satu hingga dua hari berbanding penukar pihak ketiga yang berpandukan Umm al-Qura atau astronomi am.
🔗 Rujukan Paling Autoriti
- Kalendar Islam e-Solat JAKIM — Kalendar rasmi dan tarikh penting Islam Malaysia.
- Mufti Wilayah Persekutuan — PDF Tarikh Penting Islam 2026 / 1447H–1448H.
- Jabatan Mufti Negeri Melaka — Kalendar Hijrah harian rasmi negeri.
- Majlis Agama Islam Negeri Sembilan — Takwim 1448 Hijri negeri Sembilan.
- E-Falak JAKIM — Modul falak dan penukar tarikh rasmi.
📍 Penafian
Artikel ini disusun berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 daripada sumber rasmi dan berita terpilih. Pembaca dinasihatkan menyemak semula dengan pihak berautoriti seperti JAKIM atau mufti negeri untuk sebarang keputusan rasmi yang tertakluk kepada pengisytiharan terkini.
Artikel Terkini
